อังคุตตรนิกาย — เอกนิบาต (วรรคที่ 1–13)
เปิด อังคุตตรนิกาย (จัดสูตรตามจำนวนข้อธรรม) — เอกนิบาต ว่าด้วย “ธรรมอันเอก” (หมวดละ 1 ข้อ) ที่สาวัตถี — รวม 13 วรรคแรก (ข้อ ๑–๑๔๕)
| วรรค | สาระ (ธรรมอันเอก) |
|---|---|
| 1 รูปาทิวรรค | รูป-เสียง-กลิ่น-รส-โผฏฐัพพะของเพศตรงข้าม ครอบงำจิตบุรุษ/สตรียิ่งกว่าสิ่งใด |
| 2 นีวรณปหานวรรค | ธรรมที่ทำ[[nivarana-5 (นิวรณ์ 5) |
| 3 อกัมมนิยวรรค | จิตที่ไม่อบรม = ไม่ควรแก่งาน; จิตอบรมแล้ว = ควรแก่งาน (กัมมนิยะ) |
| 4 อทันตวรรค | จิตที่ไม่ฝึก/ไม่คุ้มครอง = โทษมาก; ฝึก-คุ้มครองแล้ว = ประโยชน์มาก |
| 5 ปณิหิตอัจฉวรรค | จิตตั้งไว้ผิด = โทษ / ตั้งไว้ถูก = คุณ; ปภัสสรสูตร: “จิตนี้ผุดผ่อง (ประภัสสร) แต่เศร้าหมองด้วยอุปกิเลสที่จรมา” → อริยสาวกรู้ชัดจึงอบรมจิตได้ |
| 6 อัจฉราสังฆาตวรรค | ผู้เจริญ[[brahmavihara-4 (พรหมวิหาร 4) |
| 7 วิริยารัมภาทิวรรค | ธรรมเอกมีอุปการะ/โทษมาก (ปรารภความเพียร vs เกียจคร้าน · มักน้อย vs มักมาก) |
| 8 กัลยาณมิตตตาทิวรรค | [[kalyanamittata (กัลยาณมิตตตา) |
| 9 ปมาทาทิวรรค | ความประมาท = เหตุความเสื่อมสูงสุด · **[[appamada (ความไม่ประมาท) |
| 10 (วรรคที่ ๑๐) | จิต/ธรรมภายในที่เป็นไปเพื่อประโยชน์-มิใช่ประโยชน์ |
| 11 อธรรมวรรค | แสดง อธรรม-ธรรม / อนัตถะ-อัตถะ ผิด เป็นไปเพื่อความเสื่อม-โทษแก่มหาชน |
| 12 อนาปัตติวรรค | แสดงอาบัติ-อนาบัติ ฯลฯ ผิด/ถูก เพื่อความตั้งอยู่-เสื่อมของสัทธรรม |
| 13 เอกปุคคลวรรค | **“บุคคลผู้เอก” = [[buddha (พระพุทธเจ้า) |
ความสำคัญ: ปภัสสรสูตร (จิตประภัสสรแต่เศร้าหมองด้วยกิเลสจร) เป็นพุทธพจน์สำคัญเรื่องธรรมชาติจิต; อัจฉราสังฆาต ย้ำคุณของเมตตา/ภาวนาแม้ชั่วขณะ; เอกปุคคล ยกพระพุทธเจ้าเป็นเอกบุรุษ