รัฏฐปาลสูตร (Raṭṭhapāla Sutta)
เรื่องของรัฐปาลกุลบุตร บุตรตระกูลเลิศแห่งนิคมถุลลโกฏฐิตะ แคว้นกุรุ — ผู้บวชด้วยศรัทธาแท้ และแสดงธัมมุทเทส 4 แก่พระเจ้าโกรัพยะ (สูตรที่ 82 ราชวรรค)
- รัฐปาละขอบวช พ่อแม่ไม่ยอม (บุตรคนเดียว) → อดอาหาร 7 วัน “ที่นี้จะเป็นที่ตายหรือที่บวช” จนพ่อแม่ยอม (ขอให้กลับมาเยี่ยม) → บวชแล้วบรรลุอรหัต
- กลับมาเยี่ยมบ้าน บิณฑบาตได้แต่ขนมบูดและคำด่าจากบิดา; วันรุ่งขึ้นบิดาล่อด้วยกองเงินทอง + ภรรยาเก่า → ไม่หวั่นไหว (ให้เอาทรัพย์ทิ้งแม่น้ำคงคา) แสดงคาถากายเป็นแผล ประดับแล้วลวงได้แต่คนโง่ ลวงผู้แสวงนิพพานไม่ได้
- ธัมมุทเทส 4 (เหตุที่ออกบวช ทั้งที่ไม่เสื่อมลาภ/ญาติ/สุขภาพ) แสดงแก่พระเจ้าโกรัพยะ:
- โลกอันชรานำไป ไม่ยั่งยืน (วัยหนุ่มแข็งแรง→แก่เดินเซ)
- โลกไม่มีผู้ต้านทาน ไม่เป็นใหญ่เฉพาะตน (ป่วยหนักไม่มีใครแบ่งเวทนาให้ได้)
- โลกไม่มีอะไรเป็นของตน จำต้องละทิ้งทั้งหมด (ตายแล้วทรัพย์เป็นของผู้อื่น ไปตามกรรม)
- โลกพร่องอยู่เป็นนิตย์ ไม่รู้อิ่ม เป็นทาสตัณหา (ราชาได้แผ่นดินก็ยังอยากฝั่งโน้น)
- ความสำคัญ: คำสอนคลาสสิกเรื่องแรงผลักให้ออกบวช; รัฐปาละ = เอตทัคคะด้านบวชด้วยศรัทธา