สาราณียธรรม 6 (Sāraṇīyā dhammā) — ธรรมสร้างความสามัคคี

ธรรม 6 ประการที่ทำให้ ระลึกถึงกัน รักกัน เคารพกัน เป็นไปเพื่อสงเคราะห์กัน ไม่วิวาท พร้อมเพรียงเป็นอันหนึ่งอันเดียว (จากโกสัมพิยสูตร)

  1. เมตตากายกรรม — ตั้งกายกรรมประกอบด้วยเมตตาต่อเพื่อนพรหมจารี (ต่อหน้า-ลับหลัง)
  2. เมตตาวจีกรรม — วจีกรรมประกอบด้วยเมตตา
  3. เมตตามโนกรรม — มโนกรรมประกอบด้วยเมตตา
  4. สาธารณโภคี — แบ่งลาภที่ได้โดยธรรมกับเพื่อนผู้มีศีล ไม่หวงไว้ผู้เดียว
  5. สีลสามัญญตา — มีศีลเสมอกันกับเพื่อน
  6. ทิฏฐิสามัญญตา — มีทิฏฐิ (สัมมาทิฏฐิที่นำออกจากทุกข์) เสมอกัน

จุดเน้น

  • ทิฏฐิ (ข้อ 6) เป็นยอด ที่ยึดคุมอีก 5 ข้อ ดุจยอดเรือนยึดจันทัน — สามัคคีแท้มีรากที่สัมมาทิฏฐิ
  • เป็นยาแก้ความวิวาทในหมู่สงฆ์ (เหตุการณ์ภิกษุชาวโกสัมพีแตกสามัคคี)
  • คู่กับต้นแบบสามัคคีในจูฬโคสิงคสาลสูตร (อยู่ “เหมือนน้ำนมกับน้ำ”)