พระมหากัปปินะ (Mahākappina) เป็นพระมหาสาวกองค์หนึ่งใน 80 องค์ รูปร่างผิวขาวโปร่ง จมูกโด่ง มีฤทธิ์มากและอานุภาพมาก ก่อนบวชเคยเป็นพระราชาครองราชสมบัติในกุกกุฏวดีนคร (อาณาเขต 300 โยชน์)
- ปรากฏใน SN 21.11–21.12 (ภิกขุสังยุต)
- ละราชสมบัติและอำมาตย์ 1,000 คนออกบวชหลังได้ยินข่าวพระรัตนตรัยจากพ่อค้าจากมัชฌิมประเทศ — ข้ามแม่น้ำใหญ่ 3 สายด้วยสัจกิริยาได้โดยม้าไม่เปียก
- พระพุทธเจ้าเสด็จไปต้อนรับที่ริมฝั่งแม่น้ำจันทภาคา ทรงแสดงธรรม — ผู้ฟังทั้งหมดบรรลุพระอรหัต และบวชด้วย “เอหิภิกขุ”
- SN 21.11: พระพุทธเจ้าทรงสรรเสริญ และตรัสคาถา “พระพุทธเจ้าย่อมรุ่งโรจน์ด้วยเดชานุภาพตลอดวันและคืน” (คาถาที่มักใช้เป็นมงคลคาถา)
- SN 21.12: ศิษย์สองสหายของพระมหากัปปินะก็บรรลุพระอรหัตและได้รับการสรรเสริญจากพระพุทธเจ้าว่า “อันกัปปินะแนะนำดีแล้ว”
- โยง: ภิกขุสังยุต, สาวัตถี