พระพุทธเจ้า (พระโคตมพุทธเจ้า)
พระศาสดาผู้ตรัสรู้และทรงแสดงธรรม หน้านี้เป็น hub กลางที่หน้าพระสูตรและบุคคลจำนวนมากจะโยงมา
เหตุการณ์ที่บันทึกไว้แล้วใน wiki นี้
- ทรงแสดงปฐมเทศนา ธัมมจักกัปปวัตตนสูตร แก่ ปัญจวัคคีย์ ที่ อิสิปตนมฤคทายวัน
- ทรงแสดง พรหมชาลสูตร ที่ อัมพลัฏฐิกา ประมวล ทิฏฐิ 62 (พระสูตรแรกของสุตตันตปิฎก) พระอานนท์ ทูลถามชื่อสูตร
- ทรงแสดง สามัญญผลสูตร แก่ พระเจ้าอชาตศัตรู ที่ชีวกัมพวัน ราชคฤห์ ว่าด้วยลำดับสามัญญผลถึงอรหัตตผล
- ทรงแสดง อัมพัฏฐสูตร ที่ อิจฉานังคละ หักมานะ อัมพัฏฐมาณพ เรื่องวรรณะ ชี้ว่า วิชชาจรณะ เหนือชาติกำเนิด โปรด โปกขรสาติ ให้ได้ดวงตาเห็นธรรม
- ทรงแสดง โสณทัณฑสูตร ที่ จัมปา นำ โสณทัณฑะ ให้สรุปแก่นพราหมณ์แท้เหลือ ศีล + ปัญญา
- ทรงแสดง กูฏทันตสูตร ที่ ขานุมัต เปลี่ยนนิยาม ยัญ จากการฆ่าสัตว์ โปรด กูฏทันตะ ให้ปล่อยสัตว์และได้โสดาปัตติผล
- ทรงแสดง มหาลิสูตร ที่ เวสาลี แก่ มหาลิ ชี้ว่าเป้าพรหมจรรย์คือ อริยผล 4 ไม่ใช่ทิพยจักขุ
- ทรงแสดง ชาลิยสูตร ที่ โกสัมพี ทรงพักปัญหา ชีวะ-สรีระ ไว้
- ทรงแสดง มหาสีหนาทสูตร ที่ อุชุญญา ชี้ท่าทีต่อ ตบะ โปรด อเจลกัสสป จนบวชได้อรหันต์
- ทรงแสดง โปฏฐปาทสูตร ที่ สาวัตถี เรื่อง สัญญา/อัตตา และไม่ทรงพยากรณ์ อัพยากตปัญหา 10 (ทรงแสดงอริยสัจแทน)
- ทรงแสดง เกวัฏฏสูตร ที่ นาลันทา ยกย่อง อนุสาสนีปาฏิหาริย์ เหนือฤทธิ์ (เรื่อง มหาพรหม ตอบไม่ได้)
- ทรงแสดง โลหิจจสูตร ที่ สาลวติกา หักทิฏฐิ โลหิจจะ ที่ว่าไม่ควรสอนผู้อื่น
- ทรงแสดง เตวิชชสูตร ที่ มนสากตะ ชี้ว่าทางสู่พรหมที่แท้คือ พรหมวิหาร 4 (จบสีลขันธวรรค)
มหาวรรค
- ทรงแสดง มหาปทานสูตร ที่ สาวัตถี เล่า อดีตพุทธเจ้า 7 และพุทธประวัติ พระวิปัสสี (ตรัสรู้ด้วย ปฏิจจสมุปบาท)
- ทรงแสดง มหานิทานสูตร ที่ กัมมาสทัมมะ แก่ พระอานนท์ ชี้ความลึกของ ปฏิจจสมุปบาท + วิญญาณฐิติ 7
- เสด็จปรินิพพาน ที่ กุสินารา (มหาปรินิพพานสูตร): ตรัส อปริหานิยธรรม, บวช สุภัททะ (ปัจฉิมสาวก), ตรัส ปัจฉิมวาจา “จงยังความไม่ประมาทให้ถึงพร้อม”
- ทรงเล่า มหาสุทัสสนสูตร ที่กุสินารา: อดีตชาติของพระองค์เป็นพระเจ้าจักรพรรดิ มหาสุทัสสนะ — อุทาหรณ์ อนิจจัง
- ทรงแสดง ชนวสภสูตร ที่ นาทิกคาม โดยมี ชนวสภยักษ์ (อดีตพิมพิสาร) มารายงานคติชาวมคธ
- ทรงแสดง มหาโควินทสูตร ที่ คิชฌกูฏ: อดีตชาติเป็น มหาโควินท — ชี้ว่ามรรค 8 เหนือทางสู่พรหมโลก
- มหาสมัยสูตร ที่ กบิลพัสดุ์: เทวดาหมื่นโลกธาตุมาประชุมเฝ้า (นิยมสวดเป็นปริตร)
- ทรงแก้ สักกปัญหสูตร ที่ อินทสาลคูหา: สาวเหตุความขัดแย้งถึง ปปัญจะ โปรด ท้าวสักกะ ให้ได้โสดาบัน
- ทรงแสดง มหาสติปัฏฐานสูตร ⭐ ที่ กัมมาสทัมมะ: เอกายนมรรค = สติปัฏฐาน 4
- (ปายาสิสูตร = พระกุมารกัสสป แสดง ไม่ใช่พระพุทธเจ้า)
ปาฏิกวรรค
- ทรงแสดง ปาฏิกสูตร ที่ อนุปิยะ: เรื่อง สุนักขัตตะ ลาออกเพราะติดใจฤทธิ์ + ปาฏิกบุตร อวดฤทธิ์ไม่จริง
- ทรงแสดง อุทุมพริกสูตร ที่ คิชฌกูฏ แก่ นิโครธปริพาชก: ตบะ ถึงขีดสุดก็แค่สะเก็ด ไม่ถึงแก่น
- ทรงแสดง จักกวัตติสูตร ที่มาตุลา: จักกวัตติวัตร + วงจรเสื่อม-เจริญศีลธรรม + พระพุทธเจ้า เมตไตรย์ องค์ต่อไป
- ทรงแสดง อัคคัญญสูตร ที่ สาวัตถี: กำเนิดสังคม-วรรณะ-มหาสมมต (ธรรมประเสริฐสุด ไม่ใช่ชาติกำเนิด)
- พระสารีบุตร เปล่งสีหนาทความเลื่อมใสใน สัมปสาทนียสูตร ที่ นาลันทา (ทรงรับรอง)
- ทรงแสดง ปาสาทิกสูตร (แคว้นสักกะ) ปรารภนิครนถ์แตกแยก → ธรรมวินัยที่ประกาศดีแล้ว + สังฆสามัคคี
- ทรงแสดง ลักขณสูตร ที่ สาวัตถี: มหาปุริสลักษณะ 32 + บุพกรรม (หลักกรรม-วิบาก)
- ทรงแสดง สิงคาลกสูตร ที่ เวฬุวัน แก่ สิงคาลกบุตร: คิหิวินัย (ทิศ 6 + อบายมุข)
- อาฏานาฏิยสูตร ที่ คิชฌกูฏ: ท้าวจาตุมหาราชถวายปริตรคุ้มครองพุทธบริษัท
- (สังคีติสูตร + ทสุตตรสูตร = พระสารีบุตร ประมวลธรรมหมวด 1–10 ปิดท้ายทีฆนิกาย)
stub — หน้านี้จะค่อยๆ สมบูรณ์ขึ้นตามแหล่งที่ ingest (พุทธประวัติ, พระสูตรอื่น)