อาทิตตปริยายสูตร (เทศนากองไฟ)

พระธรรมเทศนาลำดับที่ 3 ของพระพุทธเจ้า ทรงแสดงแก่ชฎิล 3 พี่น้อง + บริวาร 1,000 (อดีตนักบูชาไฟ) ที่คยาสีสะ ใกล้คยา — ดูพรรษา 1

  • “สิ่งทั้งปวงเป็นของร้อน” (สพฺพํ อาทิตฺตํ): อายตนะภายใน 6 (ตา หู จมูก ลิ้น กาย ใจ), อารมณ์ภายนอก, วิญญาณ, สัมผัส, เวทนา ที่เกิด — ล้วนเป็นของร้อน
  • ร้อนด้วยอะไร: ร้อนด้วยไฟราคะ ไฟโทสะ ไฟโมหะ และด้วยชาติ ชรา มรณะ โสกะ ปริเทวะ
  • ผล: อริยสาวกผู้ได้สดับย่อมเบื่อหน่ายในอายตนะทั้งปวง → คลายกำหนัด (วิราคะ) → หลุดพ้น
  • ชฎิล 1,000 บรรลุพระอรหันต์ขณะจบเทศนา — สอดรับกับภูมิหลังของผู้ฟังที่เคยบูชาไฟ
  • โยง: ต่อจากปฐมเทศนา และอนัตตลักขณสูตร เป็นชุดเทศนาช่วงต้นพุทธกิจ