นิพพิทา

ความเบื่อหน่ายคลายติดที่เกิดจากการเห็นตามจริง (ยถาภูตญาณ); นำสู่viraga (วิราคะ)

• ไม่ใช่ความเบื่อแบบซึมเศร้า แต่เป็นการเห็นว่าสังขารไม่เที่ยง เป็นทุกข์ เป็นอนัตตา แล้วจิตไม่ยึด
• เป็นขั้นต้นของสายพ้นทุกข์: ญาณทัสสนะ → นิพพิทา → viraga (วิราคะ) → vimutti (วิมุตติ)
• ปรากฏในพระสูตรหลายแห่งว่า “เมื่อเห็นดังนี้ย่อมเบื่อหน่ายในรูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ”
• โยงกับanicca (อนิจจัง)และanatta (อนัตตา): การเห็นไตรลักษณ์เป็นเหตุให้เกิดนิพพิทา
• เมื่อมีนิพพิทาต่อtanha (ตัณหา)แล้วราคะจึงดับ (avijja (อวิชชา)จึงดับ)