แหล่ง: จูฬธัมมสมาทานสูตร (มัชฌิมนิกาย มูลปัณณาสก์ สูตรที่ ๔๕)
- ที่มา:
raw/tipitaka/thaimm/vol-19.mdข้อ ๕๑๔–๕๑๙ - ฉบับ: มมร เล่ม 19 | ตำแหน่ง: จูฬยมกวรรค สูตรที่ 5
ใจความสำคัญ
ธรรมสมาทาน 4 จำแนกตามสุข-ทุกข์ ปัจจุบัน vs ผลข้างหน้า:
- สุขปัจจุบัน→ผลทุกข์ (เสพกาม “กามไม่มีโทษ” → ทุคติ)
- ทุกข์ปัจจุบัน→ผลทุกข์ (ทรมานตนแบบชีเปลือย → ทุคติ)
- ทุกข์ปัจจุบัน→ผลสุข (มีกิเลสแรงแต่ฝืนทนประพฤติพรหมจรรย์ → สุคติ)
- สุขปัจจุบัน→ผลสุข (กิเลสเบา เข้าฌาน 4 ได้สบาย → สุคติ)
- อุปมาเถาย่านทราย: เมล็ดตกโคนต้นสาละ สัมผัสอ่อนนุ่มเป็นสุข แต่เลื้อยรัดจนต้นพินาศ = สุขกามที่นำหายนะ
จุดเด่น
- กรอบประเมินการกระทำที่ดู “ผลระยะยาว” ไม่ใช่สุข-ทุกข์เฉพาะหน้า
- ปฏิเสธทั้งกามสุขัลลิกะ (ข้อ 1) และอัตตกิลมถะ (ข้อ 2)
- คู่กับมหาธัมมสมาทานสูตร (สูตรที่ 46)
โยงไปหน้า
- พระสูตร: จูฬธัมมสมาทานสูตร
- บุคคล: พระพุทธเจ้า | สถานที่: สาวัตถี, เชตวัน
- หลักธรรม: ฌาน 4, มัชฌิมาปฏิปทา