เอสุการีสูตร (Esukārī Sutta)
เอสุการีพราหมณ์ทูลถามพระพุทธเจ้าเรื่องการจัดลำดับวรรณะ ที่เชตวัน เมืองสาวัตถี
- พราหมณ์บัญญัติ “การบำเรอ 4” (ใครควรบำเรอใคร) และ “ทรัพย์ 4” (อาชีพประจำวรรณะ) → ทรงชี้ว่าโลกไม่ได้ยอมรับการบัญญัตินี้ (อุปมา “แขวนก้อนเนื้อยัดให้คนจนกินทั้งที่เขาไม่ต้องการ”)
- เกณฑ์การบำเรอ = ผลดี/ชั่ว ไม่ใช่วรรณะ: บำเรอสิ่งใดแล้วศรัทธา-ศีล-สุตะ-จาคะ-ปัญญาเจริญ = ควรบำเรอ
- ประเสริฐ/เลว ไม่ตัดสินที่ชาติสกุล/วรรณะ/โภคะ แต่ที่ความประพฤติ (สกุลสูงก็ทำชั่วได้ สกุลต่ำก็ทำดีได้)
- ทรัพย์ที่แท้ = โลกุตตรธรรมอันเป็นอริยะ เป็นของทุกคน (อุปมาไฟ — ติดเชื้อใดเรียกตามเชื้อนั้น เช่นเดียวกับคนเกิดสกุลใดเรียกตามสกุล แต่ธรรมเป็นกลาง)
- ทุกวรรณะบวชแล้วปฏิบัติได้เท่ากัน (เมตตา/อาบน้ำ/ไฟทุกไม้) — โยงอัสสลายนสูตร, มธุรสูตร