อัสสลายนสูตร (Assalāyana Sutta)
พราหมณ์ 500 รูปส่งอัสสลายนมาณพ (อายุ 16 จบไตรเพท) มาโต้พระพุทธเจ้าเรื่องวรรณะ ที่เชตวัน เมืองสาวัตถี
- วาทะพราหมณ์: “พราหมณ์ประเสริฐสุด ขาว บริสุทธิ์ เกิดแต่ปากพรหม” → ทรงหักทีละข้อ:
- นางพราหมณีก็มีระดู-ตั้งครรภ์-คลอดเหมือนคนทั่วไป (มิได้เกิดจากปากพรหม)
- แคว้นโยนก-กัมโพชมีแค่ 2 วรรณะ (เจ้า/ทาส) สลับกันได้ (วรรณะไม่ตายตัว)
- ทุกวรรณะทำชั่ว→นรก ทำดี→สวรรค์ เหมือนกัน
- ทุกวรรณะเจริญเมตตาได้ / อาบน้ำขจัดธุลีได้เท่ากัน
- อุปมาไฟ: ไฟจากไม้ทุกชนิด (แม้ไม้ของจัณฑาล) ก็มีเปลว-แสงทำกิจได้เท่ากัน
- ลูกผสมกษัตริย์-พราหมณ์เป็นได้ทั้งสองวรรณะ (ต่างจากม้า+ฬา = ล่อ) → วรรณะมนุษย์ไม่ต่างโดยกำเนิด
- เลี้ยงอาหารเลือกผู้มีศีล-มีความรู้ก่อน ไม่ใช่เลือกวรรณะ
- ปิดท้ายด้วยชาดกอสิตเทวฤๅษีหักทิฏฐิฤๅษี 7 ตนเรื่องวรรณะ → อัสสลายนะจำนน
- โยงมธุรสูตร, อัคคัญญสูตร (ความเสมอภาคของวรรณะ)