วรรณะ 4 และกำเนิดผู้ปกครอง (มหาสมมต)
วรรณะ (ชนชั้น) 4 ในสังคมอินเดีย: กษัตริย์ – พราหมณ์ – แพศย์ – ศูทร
มุมมองพระพุทธศาสนา (จาก อัคคัญญสูตร)
- วรรณะ เกิดตามหน้าที่/การกระทำ ไม่ใช่จากการสร้างของพระเจ้า — ทุกวรรณะทำดี-ชั่วได้เหมือนกัน
- มหาสมมต: กษัตริย์/ราชาองค์แรกเกิดจากการที่มหาชน เลือก (สมมติ) ผู้รักษาความเป็นธรรม แลกกับส่วนแบ่งผลผลิต → “มหาสมมติ → กษัตริย์ (ใหญ่แห่งเขต) → ราชา (ทำให้ผู้อื่นยินดีโดยธรรม)” = ความชอบธรรมของอำนาจอยู่ที่ ความยินยอม + ธรรม
- หลักยืนยัน: “ธรรมเท่านั้นประเสริฐที่สุดในหมู่ชน” — ผู้บรรลุธรรมจากวรรณะใดก็เลิศสุด
เชื่อมโยง
- เป็นฐานเดียวกับการหักมานะวรรณะใน อัมพัฏฐสูตร และแก่น วิชชาจรณะ/ศีล-ปัญญา (คุณค่าที่การปฏิบัติ ไม่ใช่ชาติกำเนิด)
แหล่ง: แหล่ง-อัคคัญญสูตร