สรุปแหล่ง: จักกวัตติสูตร
แหล่งต้นฉบับ: vol-15 หน้า 0100 (ข้อ 34) (หน้า ~?, ข้อ 33–49) | ที.ปา. ๑๑
ที่อ้างอิง: พระสุตตันตปิฎก ทีฆนิกาย ปาฏิกวรรค, จักกวัตติ(สีหนาท)สูตร (สูตรที่ ๓)
ใจความสำคัญ
- พระพุทธเจ้า ประทับเมืองมาตุลา แคว้นมคธ ตรัส “จงมีตนเป็นเกาะ มีตนเป็นที่พึ่ง มีธรรมเป็นที่พึ่ง” (อัตตทีปะ) = เจริญ สติปัฏฐาน 4 อันเป็น “แดนของตน”
- เล่าเรื่องพระเจ้าจักรพรรดิ ทัฬหเนมิ และ จักกวัตติวัตร (หน้าที่ของพระเจ้าจักรพรรดิ — ปกครองโดยธรรม + สงเคราะห์ทรัพย์แก่คนยากไร้)
- วงจรเสื่อม: เมื่อกษัตริย์รุ่นหลังไม่พระราชทานทรัพย์แก่คนขัดสน → ความขัดสนแพร่ → ลักทรัพย์ → ความรุนแรง → ศีลธรรมและอายุขัยลดจาก 80,000 ปี ลงเหลือ 10 ปี (ยุคมิคสัญญี ดาบจ้องกัน, กุศลกรรมบถ 10 อันตรธาน)
- วงจรเจริญ: เมื่อคนกลับมาประพฤติกุศล อายุขัยและศีลธรรมเพิ่มกลับขึ้น จนถึง 80,000 ปี เกิดพระเจ้าจักรพรรดิ สังขะ และ พระพุทธเจ้าเมตไตรย์ (พระพุทธเจ้าองค์ต่อไป)