อริยสัจ 4 (ความจริงอันประเสริฐ 4 ประการ)
หลักธรรมแกนกลางที่ พระพุทธเจ้า ทรงแสดงครั้งแรกใน ธัมมจักกัปปวัตตนสูตร
| สัจ | สาระ | กิจที่พึงทำ |
|---|---|---|
| 1. ทุกข์ | สภาพที่ทนได้ยาก | กำหนดรู้ (ปริญญา) |
| 2. สมุทัย | เหตุเกิดทุกข์ คือ ตัณหา | ละ (ปหานะ) |
| 3. นิโรธ | ความดับทุกข์ | ทำให้แจ้ง (สัจฉิกิริยา) |
| 4. มรรค | ทางปฏิบัติให้ถึงความดับ คือ [[majjhima-patipada (มัชฌิมาปฏิปทา) | มรรคมีองค์ 8]] |
หมายเหตุ
- สัจที่ 4 (มรรค) คือเนื้อเดียวกับ มัชฌิมาปฏิปทา
- การหยั่งรู้อริยสัจครบ 3 รอบ (สัจจญาณ-กิจจญาณ-กตญาณ) × 4 สัจ = ญาณ 12 อาการ คือเกณฑ์ที่ทรงปฏิญาณการตรัสรู้