ก่อนพรรษา — ออกผนวชถึงตรัสรู้
ช่วงพระชนมายุ 29–35 ก่อนเริ่มนับพรรษา ส่วนหนึ่งของ พุทธกิจ 45 พรรษา
- ออกผนวช (29): ทรงหน่ายเมื่อเห็นพระนางพิมพา-ราหุลแรกประสูติ ทรงม้ากัณฐกะ มีนายฉันนะตามเสด็จ ตัดพระโมฬีอธิษฐานบรรพชาที่ฝั่งแม่น้ำอโนมา
- บำเพ็ญทุกรกิริยา 6 ปี (29–34): ทรมานพระวรกายจนเหลือแต่หนังหุ้มกระดูก ไม่บรรลุธรรม จึงค้นพบ มัชฌิมาปฏิปทา หันมาเสวยพระกระยาหารตามปกติ จนมหาปุริสลักษณะ 32 ปรากฏชัด
- ตรัสรู้ (35): เสวยข้าวมธุปายาสของนางสุชาดาที่อุรุเวลาเสนานิคม ชนะมาร ตรัสรู้ อริยสัจ 4 รุ่งอรุณวันวิสาขมาส ใต้ต้นพระศรีมหาโพธิ์
- หลังตรัสรู้: เสวยวิมุตติสุขในสัตตมหาสถาน 7 สัปดาห์ (รัตนบัลลังก์-อนิมิสเจดีย์-รตนจงกรม-รตนฆรเจดีย์-อชปาลนิโครธ-มุจลินท์-ราชายตนะ); สัปดาห์ 5 ผจญธิดามาร, สัปดาห์ 6 พญานาคมุจลินท์แผ่พังพานบังฝน
- รับอาราธนาแสดงธรรม: ท้าวสหัมบดีพรหมอาราธนา; โปรดตปุสสะ-ภัลลิกะ 2 พาณิช (เทฺววาจิกอุบาสกคู่แรกในโลก) แล้วบ่ายพระพักตร์สู่ พาราณสี หา ปัญจวัคคีย์