สรุปแหล่ง: โปฏฐปาทสูตร
แหล่งต้นฉบับ: vol-12 หน้า 0156 (ข้อ 277 278) (หน้า 155–178, ข้อ 275–313)
ที่อ้างอิง: พระสุตตันตปิฎก ทีฆนิกาย สีลขันธวรรค, โปฏฐปาทสูตร (สูตรที่ ๙) | ที.สี. ๙
ใจความสำคัญ
- พระพุทธเจ้า ประทับเชตวัน สาวัตถี เสด็จไปสนทนากับ โปฏฐปาทปริพาชก ที่มัลลิการาม
- สัญญา (การกำหนดหมาย) เกิด-ดับตามเหตุ (สัญญา) ผ่านการอบรมจิตตามลำดับ (ฌาน→อรูป→สัญญาเวทยิตนิโรธ) ไม่ใช่อัตตาเที่ยง
- การได้อัตตภาพ 3 แบบ (หยาบ/สำเร็จด้วยใจ/ไม่มีรูป) เป็นของที่มีทีละอย่าง และที่จริงเป็นเพียง โลกสมัญญา โลกโวหาร โลกบัญญัติ ที่ตถาคตใช้พูดโดยไม่ยึด (อุปมา นมสด→นมส้ม→เนยข้น→เนยใส)
- อัพยากตปัญหา 10 (โลกเที่ยง/ไม่เที่ยง ฯลฯ ตถาคตหลังตายมี/ไม่มี ฯลฯ) ทรง ไม่พยากรณ์ เพราะไม่เป็นไปเพื่อนิพพาน — สิ่งที่ทรงแสดงคือ อริยสัจ 4 (ธรรมที่เป็นไปเพื่อความสิ้นทุกข์โดยส่วนเดียว)
- ทรงวิจารณ์ทิฏฐิ “อัตตามีสุขโดยส่วนเดียวหลังตาย” ว่าเลื่อนลอย (อุปมารักหญิงที่ไม่เคยเห็น / ทำบันไดขึ้นปราสาทที่ไม่รู้ว่าอยู่ไหน)
- จบ: โปฏฐปาทะเป็นอุบาสก ส่วน จิตตหัตถิสารีบุตร (จิตต์บุตรควาญช้าง) บวชแล้วได้อรหันต์
หน้าที่ถูกแตะจากแหล่งนี้
โปฏฐปาทสูตร · โปฏฐปาทะ · จิตตหัตถิสารีบุตร · สาวัตถี · สัญญา · อัตตปฏิลาภ 3 · อัพยากตปัญหา 10