สัญญา (การกำหนดหมาย/จำได้หมายรู้)

จาก โปฏฐปาทสูตร: พระพุทธเจ้า ทรงชี้ว่า สัญญาเกิดขึ้นและดับไปเพราะเหตุปัจจัย ไม่ใช่สิ่งเที่ยงหรืออัตตา

  • เมื่ออบรมจิตตามลำดับ สัญญาขั้นหนึ่งดับ สัญญาอีกขั้นเกิด (ผ่านฌาน → อรูป → จนถึงสัญญาเวทยิตนิโรธ คือดับสัญญา)
  • เพราะมีการศึกษา (สิกขา) สัญญาบางอย่างจึงเกิด บางอย่างจึงดับ — แสดงว่าสัญญาเป็นของปรุงแต่ง ไม่ใช่อัตตา

เป็น 1 ใน ขันธ์ 5 (รอสร้างหน้า ขันธ์ 5) เชื่อมกับการพิจารณาอัตตาใน อัตตปฏิลาภ 3

แหล่ง: แหล่ง-โปฏฐปาทสูตร