อนุปุพพิกถา (ถ้อยคำแสดงไปตามลำดับ)
ลำดับการแสดงธรรมที่ พระพุทธเจ้า ทรงใช้เตรียมจิตผู้ฟังให้ “ควรแก่การรับธรรม” ก่อนแสดง อริยสัจ 4 มี 5 ขั้น:
- ทานกถา — เรื่องการให้
- ศีลกถา — เรื่องศีล
- สัคคกถา — เรื่องสวรรค์ (ผลของทาน-ศีล)
- กามาทีนวกถา — โทษของกามที่ต่ำช้าเศร้าหมอง
- เนกขัมมานิสังสกถา — อานิสงส์ของการออกจากกาม
เมื่อจิตผู้ฟัง “อ่อน ควรแก่งาน ปราศจากนิวรณ์ ผ่องใส” จึงทรงแสดงอริยสัจ 4 ต่อ
ตัวอย่างการใช้: ทรงแสดงแก่ โปกขรสาติ ใน อัมพัฏฐสูตร จนได้ดวงตาเห็นธรรม
แหล่ง: แหล่ง-อัมพัฏฐสูตร