กูฏทันตสูตร (สูตรที่ ๕)
ว่าด้วยการเปลี่ยนนิยาม “ยัญ” (การบูชา) จากการฆ่าสัตว์ มาเป็นบุญกิริยาที่ไม่เบียดเบียน พระพุทธเจ้า แสดงแก่พราหมณ์ กูฏทันตะ ที่ ขานุมัต มคธ
เนื้อเรื่อง
- กูฏทันตะเตรียมฆ่าสัตว์ 3,500 ตัวบูชายัญ มาถามวิธีทำยัญให้สมบูรณ์
- ทรงเล่าอดีต พระเจ้ามหาวิชิตราช: ยัญที่แท้ต้องไม่มีการฆ่า ไม่บังคับข่มเหง ผู้ช่วยทำด้วยความสมัครใจ และก่อนทำต้องสงเคราะห์ราษฎรให้พ้นความเดือดร้อนก่อน (แก้ที่เหตุ ไม่ใช่ปราบโจรด้วยอาชญา)
ลำดับยัญที่ประเสริฐขึ้น (ลงทุนน้อย ผลมาก)
ดู ยัญที่ประเสริฐ:
- มหายัญไม่ฆ่าสัตว์ (แบบมหาวิชิตราช)
- นิตยทาน — ถวายผู้มีศีลเป็นประจำ
- สร้างวิหารถวายสงฆ์ 4 ทิศ
- สรณคมน์ (ถึงพระรัตนตรัย)
- สมาทาน ศีล 5
- ลำดับฝึก ศีล–ฌาน–ญาณ ถึง อรหัตตผล = ยัญสูงสุด (อ้าง สามัญญผลสูตร)
บทสรุป
กูฏทันตะปล่อยสัตว์ทั้งหมด (“ขอสัตว์เหล่านั้นจงได้กินหญ้าเขียวสด ดื่มน้ำเย็น”) ประกาศตนเป็นอุบาสก ฟัง อนุปุพพิกถา + อริยสัจ 4 ได้ดวงตาเห็นธรรม (โสดาปัตติผล)
ที่อ้างอิง
มมร เล่ม 12 (ทีฆนิกาย สีลขันธวรรค) หน้า 40–70 ข้อ 199–238 | ที.สี. ๙
แหล่งสรุป: แหล่ง-กูฏทันตสูตร