ตบะ — ท่าทีของพระพุทธเจ้าต่อการบำเพ็ญทุกรกิริยา
จาก มหาสีหนาทสูตร: พระพุทธเจ้า ไม่ทรงติหรือชมตบะแบบเหมารวม
- ด้วยทิพยจักษุทรงเห็นว่า ผู้บำเพ็ญตบะบางคนไปทุคติ บางคนไปสุคติ → จึงทรงจำแนกเป็นรายกรณี ไม่ตัดสินรวม
- ตบะ/การทรมานตนล้วนๆ ไม่ใช่ เครื่องวัดความเป็นสมณะที่แท้ (สอดคล้องกับการปฏิเสธอัตตกิลมถานุโยคใน มัชฌิมาปฏิปทา)
- แก่นที่แท้คือการเจริญ ศีล–สมาธิ–ปัญญา (ศีล-ปัญญา) จนถึงวิมุตติ
แหล่ง: แหล่ง-มหาสีหนาทสูตร