ชีวะกับสรีระ — ปัญหาที่พระพุทธเจ้าทรงพักไว้

คำถามอภิปรัชญา: “ชีวะ (ชีพ/วิญญาณ) กับสรีระ (กาย) เป็นสิ่งเดียวกัน หรือต่างกัน?” ปรากฏใน ชาลิยสูตร และท่อนท้าย มหาลิสูตร

พระพุทธเจ้า ไม่ทรงพยากรณ์ คำถามนี้ แต่ทรงนำผู้ถามไปสู่การปฏิบัติตามลำดับฝึก (ศีล-ฌาน-ญาณ) แล้วชี้ว่า ผู้รู้เห็นตามจริงในแต่ละขั้น ย่อมไม่มัวยึดถือเพื่อจะกล่าวว่าชีวะเป็นอันเดียวหรือต่างจากสรีระ เพราะเป็นคำถามที่ไม่นำไปสู่ความดับทุกข์ (จัดเป็น “อัพยากตปัญหา” — ปัญหาที่ไม่ทรงตอบ)

เกี่ยวพันกับ ทิฏฐิ 62 (ความเห็นเรื่องอัตตา/โลก) — ทรงวางท่าทีเดียวกันคือไม่ติดในข่ายทิฏฐิ

แหล่ง: แหล่ง-ชาลิยสูตร