คณกโมคคัลลานสูตร

คณกโมคคัลลานสูตร (Gaṇakamoggallāna Sutta)

พระพุทธเจ้าแสดงการฝึกตามลำดับ (อนุปุพพสิกขา) แก่คณกะโมคคัลลานพราหมณ์ (นักคำนวณ) ที่บุพพาราม (ปราสาทวิสาขา) เมืองสาวัตถี

• พราหมณ์ถามว่าธรรมวินัยมีการศึกษาตามลำดับเหมือนนับเลข/ฝึกอาวุธไหม → ทรงแสดงลำดับฝึก (อุปมาฝึกม้าอาชาไนย):
  1. ศีล (ปาติโมกขสังวร อาจาระ-โคจร)
  2. สำรวมอินทรีย์ (ไม่ถือนิมิต-อนุพยัญชนะ)
  3. รู้ประมาณในโภชนะ (ฉันด้วยปัญญา ไม่เพื่อเล่น-มัวเมา)
  4. ชาคริยานุโยค (ความเพียรเครื่องตื่น ชำระจิตทั้งวัน-คืน)
  5. สติสัมปชัญญะ (ในอิริยาบถทั้งปวง)
  6. เสนาสนะสงัด → ละนิวรณ์ 5 → ฌาน 4
  • (เสขะยังต้องสอน; พระอรหันต์เจริญธรรมเหล่านี้เพื่ออยู่สบาย)
• ทำไมบางคนถึงนิพพาน บางคนไม่? → อุปมาคนบอกทางไปราชคฤห์: ตถาคตเป็นเพียงผู้บอกทาง (มัคคักขายี) ไปถึงหรือไม่อยู่ที่ผู้เดิน
• คณกะเลื่อมใส; โยงanupubbasikkha (อนุปุพพสิกขา), มหาอัสสปุรสูตร (ลำดับฝึกคล้ายกัน)