พกพรหม (Baka Brahmā)
มหาพรหมผู้มีอายุยืนยาวมากจนหลงเข้าใจว่าตนเที่ยง — เป็นตัวอย่างของผู้ติดสัสสตทิฏฐิในระดับพรหม
บทบาทในพรหมนิมันตนิกสูตร
- เกิดทิฏฐิว่า “พรหมสถานนี้เที่ยง ยั่งยืน ไม่จุติ ไม่มีทางออกจากทุกข์อื่นที่ยิ่งกว่า”
- พระพุทธเจ้าเสด็จไปหักทิฏฐิ: ชี้ว่าพกพรหม “ตกอยู่ในอวิชชา” เพราะเรียกสิ่งไม่เที่ยงว่าเที่ยง
- อรรถกถาว่าพกพรหมเคยเกิดในชั้นอาภัสสระ แต่อยู่นานจนลืมว่าตนเคยจุติมา จึงเข้าใจผิดว่าพรหมโลกเที่ยง
- ประลองฤทธิ์ “ซ่อนตัว” กับพระพุทธเจ้าแล้วแพ้ (ซ่อนจากพระองค์ไม่ได้ แต่พระองค์ซ่อนจากพรหมได้)
บทบาทในพรหมสังยุต SN 6.4
- ปรากฏอีกครั้งด้วยทิฏฐิเดียวกัน ทรงเสด็จอันตรธานไปพรหมโลก ตรัสว่าพกพรหม “ถึงความโง่เขลา”
- ทรงระลึกบุรพกรรมของพกพรหม 4 ข้อ (ให้น้ำดื่ม / ช่วยคนถูกโจร / ขับนาคร้าย / เคยเป็นอาจารย์ของพระโพธิสัตว์ชื่อกัปปมาณพ) พกพรหมยอมรับว่าพระองค์ทรงรู้ยิ่งกว่า
นัยธรรม
แม้พรหมผู้มีฤทธิ์มาก (อำนาจแผ่พันจักรวาล) ก็ยังไม่พ้นอวิชชาและไม่รู้นิพพาน — ภพแม้สูงสุดก็ยังเป็นทุกข์ ไม่เที่ยง