ปัญจัตตยสูตร (Pañcattaya Sutta)
พระพุทธเจ้าวิเคราะห์ทิฏฐิ 5 หมวด ของสมณพราหมณ์ที่กำหนดขันธ์ส่วนอนาคต ที่เชตวัน เมืองสาวัตถี (ปัญจ = 5, อัตตย = 3 — 5 บทย่อเป็น 3 หมวด)
- ทิฏฐิ 5 เรื่องอัตตาหลังตาย:
- อัตตามีสัญญายั่งยืน
- อัตตาไม่มีสัญญายั่งยืน
- อัตตาเนวสัญญีนาสัญญียั่งยืน
- อุจเฉท — ขาดสูญ พินาศ
- นิพพานในปัจจุบัน (ทิฏฐิผิด)
- ทรงชี้ว่าทุกทิฏฐิเหล่านี้ “อันปัจจัยปรุงแต่ง เป็นของหยาบ” (สังขตะ) — ผู้ยึดล้วนกำหนดตามสิ่งที่เห็น-ได้ยิน-ทราบ; ตถาคตรู้ความดับและทางสลัดออกเหนือทิฏฐิทั้งปวง
- ความสำคัญ: สูตรเชิงวิเคราะห์ลึก หักทั้งสัสสตทิฏฐิ (อัตตาเที่ยง) และอุจเฉททิฏฐิ (สูญ) และนิยามนิพพานผิดๆ — โยงทิฏฐิ 62, อนัตตา, มิจฉาทิฏฐิ