พระวังคีสเถระ (Vaṅgīsa) เป็นพระสาวกของพระพุทธเจ้า ได้รับการยกย่องเป็นเอตทัคคะด้านปฏิภาณกวี (paṭibhānakavi) — ผู้ประกอบด้วยปฏิภาณอันเลิศในการกล่าวคาถา
- ก่อนบวชเป็นนักวิชาการผู้รู้วาทะ ๑,๐๐๐ สาย รู้วิชาเคาะศีรษะผู้ตายเพื่อทราบที่เกิด เข้าเฝ้าพระพุทธเจ้าด้วยความอยากได้วิชา แต่กลับเกิดศรัทธาและบวช
- มีอุปัชฌาย์คือพระนิโครธกัปปะ อยู่จำพรรษาที่อัคคาฬวเจดีย์ เมืองอาฬวี
- ช่วงเป็นภิกษุใหม่ต้องข่มกามราคะ อรติ (ความไม่ยินดีในพรหมจรรย์) และมานะ ด้วยตนเอง — บันทึกไว้ในวังคีสสังยุต SN 8.1–8.3
- มีปฏิภาณกล่าวคาถาสรรเสริญได้โดยฉับพลัน ไม่ต้องตรึกตรองล่วงหน้า (SN 8.8)
- บรรลุพระอรหัตพร้อมวิชชา ๓ (ปุพเพนิวาสานุสติญาณ ทิพยจักษุญาณ อาสวักขยญาณ) และฉลาดในเจโตปริยญาณ อิทธิวิธี (SN 8.12)
- กล่าวคาถาสรรเสริญพระสาวกผู้เลิศ: พระสารีบุตร (SN 8.6), พระอัญญาโกณฑัญญะ (SN 8.9), พระมหาโมคคัลลานะ (SN 8.10)