อังคุตตรนิกาย — เอกนิบาต (ส่วนปลาย, จบเอกนิบาต)

วรรคตอนปลายของเอกนิบาต (ต่อจากเอตทัคควรรค) — ข้อ ๑๕๓–๒๔๖ ยังเป็น “ธรรมอันเอก” แต่เน้นกรรมฐานและธรรมที่น้อมสู่นิพพาน

  • หมวดอนุสสติ / นิพพิทา — “ธรรมอันเอกที่เจริญแล้วเป็นไปเพื่อ นิพพิทา-วิราคะ-นิโรธ-อุปสมะ-อภิญญา-สัมโพธิ-นิพพาน” คือ อนุสสติ 10: พุทธานุสสติ · ธัมมานุสสติ · สังฆานุสสติ · สีลานุสสติ · จาคานุสสติ · เทวตานุสสติ · อานาปานสติ · มรณสติ · กายคตาสติ · อุปสมานุสสติ
  • ปสาทกรธรรมวรรค + อปรอัจฉราสังฆาตวรรค (ข้อ ๒๐๘–๒๔๖; ในบาลีรวมเป็น “ปสาทกรธัมมาทิบาลี”) — ทำซ้ำนัย “ธรรมเอกเพื่อนิพพาน” และ “ผู้เจริญเมตตา/อนุสสติ แม้ชั่วลัดนิ้วมือ (อัจฉราสังฆาต)” ชื่อว่าไม่เหินห่างจากฌาน
  • กายคตาสติวรรค + อมตวรรค“ผู้เจริญกายคตาสติ ชื่อว่าหยั่งถึง/บริโภคอมตะ (นิพพาน); ผู้ไม่เจริญ ชื่อว่าไม่บริโภคอมตะ” — ยกย่องกายคตาสติเป็นทางสู่อมตะ

ความสำคัญ: ปิดเอกนิบาตด้วยการชูกรรมฐานสายอนุสสติ–กายคตาสติว่าเป็น “ธรรมอันเอก” ที่ตรงสู่นิพพาน — จบ เอกนิบาต (อังคุตตรนิกาย vol-32–33) → ถัดไป ทุกนิบาต