ห้องสมุดพระไตรปิฎก

ภูมิชสูตร

Properties1
tagsมัชฌิมนิกาย, อุปริปัณณาสก์, สุญญตวรรค, ราชคฤห์, อริยมรรค, พรหมจรรย์, อุปมา

อ่านราว 1 นาที

ภูมิชสูตร (Bhūmija Sutta)

พระพุทธเจ้าประทับอยู่ที่พระวิหารเวฬุวัน กรุงราชคฤห์ — พระภูมิชะเข้าไปเยี่ยมพระราชกุมารชยเสนะ ซึ่งตั้งคำถามเรื่องสมณพราหมณ์ที่สอนว่าพรหมจรรย์ไม่นำมาซึ่งผลไม่ว่าจะมีหรือไม่มีความหวัง พระภูมิชะตอบว่าผลขึ้นอยู่กับว่าปฏิบัติ “โดยแยบคาย” หรือไม่ แล้วนำความกราบทูลพระพุทธเจ้า ซึ่งทรงยืนยันและตรัสขยายด้วยอุปมา 4 ข้อ

สาระสำคัญ

  • ปัญหาที่ชยเสนะถาม: สมณพราหมณ์บางพวกมีทัศนะว่าไม่ว่าจะปฏิบัติพรหมจรรย์ด้วยความหวัง / ไม่หวัง / ทั้งสอง / ไม่ใช่ทั้งสอง ก็ไม่บรรลุผล — คำสอนของพระพุทธเจ้าว่าอย่างไร
  • คำตอบหลัก: ผลแห่งพรหมจรรย์ไม่ขึ้นอยู่กับว่ามีหรือไม่มีความหวัง แต่ขึ้นอยู่กับว่าปฏิบัติ “โดยแยบคาย” (สัมมาทิฏฐิ-สัมมาสังกัปปะ-สัมมาวาจา-สัมมากัมมันตะ-สัมมาอาชีวะ-สัมมาวายามะ-สัมมาสติ-สัมมาสมาธิ = อริยมรรค 8) หรือ “โดยไม่แยบคาย”
  • อุปมา 4 ข้อ (ผลงาน ↔ วิธีถูก/ผิด ไม่ใช่ความหวัง):
    • คั้นทรายหวังน้ำมัน (ไม่แยบคาย) ↔ คั้นงาป่น (แยบคาย) ก็ได้น้ำมัน
    • รีดเขาแม่โคหวังนมสด (ไม่แยบคาย) ↔ รีดเต้านมแม่โค (แยบคาย) ก็ได้นมสด
    • คนเข้ากับน้ำเพื่อเนยข้น (ไม่แยบคาย) ↔ คนเข้ากับนมส้ม (แยบคาย) ก็ได้เนยข้น
    • เอาไม้สดมียางมาสีไฟ (ไม่แยบคาย) ↔ เอาไม้แห้งเกราะ (แยบคาย) ก็ได้ไฟ
  • ข้อสรุป: ผู้มีมิจฉามรรค 8 ไม่บรรลุผลไม่ว่าจะหวังหรือไม่ ผู้มีสัมมามรรค 8 บรรลุผลได้ทุกกรณี

ความสำคัญ

มุมมองกราฟ

หน้าที่กล่าวถึง