ธรรมเจติยสูตร (Dhammacetiya Sutta)
พระเจ้าปเสนทิเข้าเฝ้าพระพุทธเจ้าที่เมทฬุปนิคม แคว้นสักกะ แล้วกล่าว “ธรรมเจดีย์” (พระวาจาเคารพธรรม) — เหตุที่ทรงเลื่อมใสพระรัตนตรัย
- ทรงซบพระเศียรจูบพระบาท แสดงความเคารพอย่างยิ่ง (เหตุปลายสูตร: ทั้งสองเป็นกษัตริย์โกศล พระชนม์ 80 เท่ากัน)
- เหตุแห่งความเลื่อมใส (โดยสรุป):
- ภิกษุประพฤติพรหมจรรย์บริสุทธิ์ตลอดชีวิต — ต่างจากนักบวชอื่นที่บวช 10–40 ปีแล้วสึกไปเสพกาม
- สงฆ์สามัคคีไม่วิวาท “เข้ากันได้ดังน้ำกับน้ำนม” — ต่างจากโลกที่ราชา/พ่อแม่/พี่น้องยังทะเลาะกัน
- ภิกษุร่าเริงผ่องใส มีใจดังมฤค — ต่างจากนักบวชซูบผอม
- บริษัทเงียบสงบขณะฟังธรรม (ไม่มีไอ-จาม) ฝึกได้โดยไม่ใช้อาชญา — ต่างจากที่ประชุมของพระองค์เองที่คนพูดสอด
- บัณฑิต-กษัตริย์-พราหมณ์ที่ตั้งใจมาลองภูมิ กลับยอมเป็นสาวก/ขอบวช
- ช่างไม้อิสิทันตะ-ปุราณะ (คนของพระองค์) เคารพพระพุทธเจ้ายิ่งกว่าเคารพพระองค์
- ทรงให้ภิกษุจดจำธรรมเจดีย์นี้ — เป็นอาทิพรหมจรรย์ (ประกอบด้วยประโยชน์)
- ฉากหลัง: ทีฆการายนเสนาบดีตามเสด็จ (เหตุการณ์นี้เป็นช่วงก่อนวิฑูฑภะชิงราชย์)