ธนัญชานิสูตร (Dhānañjāni Sutta)
พระสารีบุตรสอนธนัญชานิพราหมณ์ที่ราชคฤห์ ว่าด้วยกรรม-วิบาก และทางสู่พรหมโลก
- ธนัญชานิประมาท (ทำมิจฉาชีพ) อ้างว่าต้องเลี้ยงพ่อแม่/ลูกเมีย/ทาส/มิตร/ญาติ/แขก/ปุพเปตชน/เทวดา/หลวง/บำรุงกาย
- พระสารีบุตรชี้: ผู้ทำชั่วเพราะหน้าที่เหล่านั้น เมื่อนายนิรยบาลลากลงนรก จะอ้างว่า “ทำเพราะคนเหล่านั้น” ให้เว้นโทษไม่ได้ — และคนที่เขาเลี้ยงก็รับกรรมแทนไม่ได้; การเลี้ยงดูโดยชอบธรรมดีกว่า (มีงานสุจริตที่ทำหน้าที่ได้โดยไม่ต้องทำบาป)
- ภายหลังธนัญชานิป่วยหนัก ขอพบ → พระสารีบุตรไล่ถามคติที่ดีขึ้นทีละชั้น (นรก<เดรัจฉาน<เปรต<มนุษย์<เทวดา 6 ชั้น<พรหมโลก) เห็นว่าพราหมณ์น้อมใจสู่พรหมโลก จึงสอนพรหมวิหาร 4 (ทางสู่ความเป็นสหายพรหม) → ธนัญชานิตายไปเกิดพรหมโลก
- บทเรียนท้ายสูตร: พระพุทธเจ้าตำหนิเบาๆ ว่าพระสารีบุตร “ประดิษฐานเขาไว้เพียงพรหมโลกชั้นต่ำ ทั้งที่ยังทำให้ยิ่งกว่านั้นได้” (ควรนำสู่มรรคผล-นิพพาน)
- โยงกรรม-วิบาก (ไม่มีใครรับกรรมแทนกันได้)