โฆฏมุขสูตร

โฆฏมุขสูตร (Ghoṭamukha Sutta)

พระอุเทนแสดงแก่โฆฏมุขพราหมณ์ ที่เขมิยอัมพวัน ใกล้พาราณสี (หลังพุทธปรินิพพาน)

• โฆฏมุขอ้างว่า “การบวชอันชอบธรรมไม่มี” → พระอุเทนแสดงบุคคล 4 จำพวก:
  1. ทำตนเดือดร้อน (นักพรตทรมานตน — เปลือยกาย อดอาหาร ฯลฯ)
  2. ทำผู้อื่นเดือดร้อน (อาชีพฆ่าสัตว์ พราน โจร นายเรือนจำ)
  3. ทำทั้งตนและผู้อื่นเดือดร้อน (ราชา/พราหมณ์มหาศาลบูชายัญด้วยการฆ่า-เกณฑ์แรงงาน)
  4. ไม่ทำทั้งสอง (ตถาคตอุบัติ→บวช→ศีล-สำรวมอินทรีย์-ฌาน-วิชชา 3→สิ้นอาสวะ) — “ไม่หิว ดับเย็น เสวยสุข มีตนดังพรหม”
• โฆฏมุขชอบจำพวกที่ 4 → ยอมรับว่าการบวชชอบธรรมมีจริง (บริษัทผู้สละแก้วมณี-ลูกเมีย-ทรัพย์ออกบวช)
• เลื่อมใส ถวายเบี้ยเลี้ยง → พระอุเทนปฏิเสธเงินทอง ให้สร้างโรงเลี้ยงสงฆ์ (ภายหลังชื่อ “โฆฏมุขี”) ที่ปาตลีบุตรแทน