อสังขตสังยุต วรรค 1 / Asaṅkhatasaṃyutta Paṭhamavagga (SN 43)
สังยุตที่ 9 วรรคที่ 1 — 11 สูตร ว่าด้วย อสังขตธรรม และ ทางไปสู่อสังขตะ ประทับ ณ พระวิหารเชตวัน ใกล้กรุงสาวัตถี
หลักธรรมกลาง
อสังขตธรรม (asaṅkhata-dhamma) = ความสิ้นราคะ ความสิ้นโทสะ ความสิ้นโมหะ (อีกชื่อของนิพพาน)
ทุกสูตรในวรรคนี้มีโครงสร้างเดียวกัน: ชื่อ “ทาง” + ปฏิบัติการที่เป็น “ทาง” นั้น + นิยามอสังขตะ
ทาง 11 สายสู่อสังขตะ
| สูตร | ทาง | ปฏิบัติการ |
|---|---|---|
| 1. กายคตาสติสูตร | กายคตาสติ | ภาวนา-ทำให้มากซึ่งสติระลึกทั่วกาย |
| 2. สมถสูตร | สมถะ-วิปัสสนา | เจริญสมถะ (ความสงบ) และวิปัสสนา (ความเห็นแจ้ง) คู่กัน |
| 3. สวิตักกสวิจารสูตร | สวิตักกสวิจารสมาธิ | สมาธิมีวิตก-วิจาร (ปฐมฌาน) |
| 4. อวิตักกวิจารมัตตสูตร | อวิตักกวิจารมัตตสมาธิ | สมาธิไม่มีวิตก มีวิจารแต่น้อย (ทุติยฌานระดับหนึ่ง) |
| 5. อวิตักกอวิจารสูตร | อวิตักกอวิจารสมาธิ | สมาธิไม่มีวิตก-วิจาร (ทุติยฌาน-จตุตถฌาน) |
| 6. สุญญตสมาธิสูตร | สุญญตสมาธิ-อนิมิตตสมาธิ-อัปปณิหิตสมาธิ | สมาธิ 3 ชุดในกลุ่มวิโมกข์ |
| 7. สติปัฏฐานสูตร | [[satipatthana-4 (สติปัฏฐาน 4) | สติปัฏฐาน 4]] |
| 8. สัมมัปปธานสูตร | [[sammappadhana-4 (สัมมัปปธาน 4) | สัมมัปปธาน 4]] |
| 9. อิทธิบาทสูตร | [[iddhipada-4 (อิทธิบาท 4) | อิทธิบาท 4]] |
| 10. อินทรียสูตร | [[indriya-5 (อินทรีย์ 5) | อินทรีย์ 5]] |
| 11. พลสูตร | [[bala-5 (พละ 5) | พละ 5]] |
หมายเหตุ: วรรค 1 ยังไม่ครบ 7 โพชฌงค์และมรรค 8 — ดูต่อในวรรค 2