อธิกรณ์ 4 (Adhikaraṇa) คือเรื่อง/คดี/ข้อขัดข้องของสงฆ์ที่ต้องวินิจฉัยให้สงบ มี 4 ประเภท — แต่ละประเภทระงับด้วยวิธีในadhikaranasamatha-7 (อธิกรณสมถะ 7) ที่เหมาะกัน. รายละเอียดอยู่ในสมถขันธกะของcullavagga (จุลวรรค).
- วิวาทาธิกรณ์ — การเถียงกันว่าสิ่งใดเป็นธรรม/มิใช่ธรรม วินัย/มิใช่วินัย (ข้อพิพาททางหลักการ)
- อนุวาทาธิกรณ์ — การโจท (กล่าวหา) ภิกษุด้วยศีลวิบัติ อาจารวิบัติ ทิฏฐิวิบัติ อาชีววิบัติ
- อาปัตตาธิกรณ์ — เรื่องการต้องอาบัติและการออกจากอาบัติ
- กิจจาธิกรณ์ — กิจที่สงฆ์พึงทำ คือสังฆกรรมต่าง ๆ (อปโลกน/ญัตติ/ญัตติทุติย/ญัตติจตุตถกรรม)
โยง
- ระงับด้วยadhikaranasamatha-7 (อธิกรณสมถะ 7) เช่น สัมมุขาวินัย ใช้ได้ทุกอธิกรณ์; สติวินัย/อมูฬหวินัย/ตัสสปาปิยสิกา ใช้กับอนุวาทาธิกรณ์ เป็นต้น
- โยงmahavibhanga (มหาวิภังค์), patimokkha (ปาฏิโมกข์)