อสุภะ
อสุภกัมมัฏฐาน — การพิจารณาความไม่งาม/เปื่อยเน่าของกาย เพื่อข่มราคะ/กามฉันทะ
- อสุภะ 10 (ซากศพ): อุทธุมาตกะ (พองขึ้น) · วินีลกะ (เขียวคล้ำ) · วิปุพพกะ (มีน้ำเหลือง) · วิจฉิททกะ (ขาดเป็นท่อน) · วิกขายิตกะ (ถูกสัตว์กัด) · วิกขิตตกะ (กระจัดกระจาย) · หตวิกขิตตกะ · โลหิตกะ (เลือดไหล) · ปุฬุวกะ (มีหนอน) · อัฏฐิกะ (กระดูก)
- คู่กับ กายคตาสติ (กายคตาสติ-อาการ 32) และ มรณสติ ในสายอนุสสติ
- เป็นยาแก้ราคะโดยตรง (ตรงข้ามกับเมตตาที่แก้โทสะ)