แหล่ง: อัฏฐกนาครสูตร (มัชฌิมนิกาย มัชฌิมปัณณาสก์ สูตรที่ ๕๒)

  • ที่มา: raw/tipitaka/thaimm/vol-20.md ข้อ ๑๘–๒๓
  • ฉบับ: มมร เล่ม 20 | ตำแหน่ง: คหปติวรรค สูตรที่ 2

ใจความสำคัญ

  1. ทสมคฤหบดีชาวอัฏฐกะถามพระอานนท์ที่เวฬุวคาม เวสาลี: มีเอกธรรมที่ปฏิบัติแล้วสิ้นอาสวะหรือไม่
  2. พระอานนท์แสดง 11 ประตูอมตะ = ฌาน 4 + อัปปมัญญา 4 + อรูป 3 — แต่ละอย่างพิจารณาว่าเป็นสังขตธรรมไม่เที่ยง (วิปัสสนา) → สิ้นอาสวะ หรืออย่างน้อยเป็นอนาคามี
  3. อุปมา “หาขุมทรัพย์ขุมเดียว พบ 11 ขุม” / “เรือนไฟไหม้ 11 ประตู”
  4. ทสมะถวายภัตตาหาร + สร้างวิหารถวายพระอานนท์

จุดเด่น

  • หลัก “สมถะเป็นฐาน วิปัสสนาเป็นตัวตัด”
  • ทางหลุดพ้นมีหลายช่อง (11 ประตู)

โยงไปหน้า