แหล่ง: จูฬเวทัลลสูตร (มัชฌิมนิกาย มูลปัณณาสก์ สูตรที่ ๔๔)

  • ที่มา: raw/tipitaka/thaimm/vol-19.md ข้อ ๕๐๕–๕๑๓
  • ฉบับ: มมร เล่ม 19 | ตำแหน่ง: จูฬยมกวรรค สูตรที่ 4

ใจความสำคัญ

  1. วิสาขอุบาสกถามพระธรรมทินนาภิกษุณีที่เวฬุวัน ราชคฤห์
  2. สักกายะ = อุปาทานขันธ์ 5; สมุทัย = ตัณหา 3; นิโรธ = ดับตัณหา; มรรค = อริยมรรค 8
  3. สักกายทิฏฐิ 20 (4 นัย × 5 ขันธ์); อุปาทาน = ฉันทราคะในขันธ์
  4. มรรค 8 ย่อในขันธ์ 3 (ศีล/สมาธิ/ปัญญา); สมาธิ = เอกัคคตา, นิมิต = สติปัฏฐาน 4, บริขาร = สัมมัปปธาน 4
  5. สังขาร 3 (กาย=ลมหายใจ, วจี=วิตกวิจาร, จิต=สัญญาเวทนา); นิโรธสมาบัติ ลำดับดับ-เกิด; ผัสสะ 3 เมื่อออก
  6. เวทนา 3 + อนุสัย (ราคา/ปฏิฆ/อวิชชา) ละด้วยฌาน; ส่วนเปรียบ วิชชา↔วิมุตติ↔นิพพาน
  7. พระพุทธเจ้าทรงรับรองคำตอบธรรมทินนาว่าตรงกับที่พระองค์จะตอบ

จุดเด่น

  • ภิกษุณีแสดงธรรมลึกเทียบเท่าพระเถระ — ทรงยกย่องเป็นบัณฑิตมีปัญญามาก
  • กรอบ “สักกายะ-สมุทัย-นิโรธ-มรรค” = อริยสัจ 4 ในมุมตัวตน
  • คู่กับมหาเวทัลลสูตร (สูตรที่ 43)

โยงไปหน้า