สรุปแหล่ง: เกวัฏฏสูตร
แหล่งต้นฉบับ: vol-12 หน้า 0229 (ข้อ 339) (หน้า 228–235, ข้อ 338–350) | ที.สี. ๙
ที่อ้างอิง: พระสุตตันตปิฎก ทีฆนิกาย สีลขันธวรรค, เกวัฏฏสูตร (สูตรที่ ๑๑)
ใจความสำคัญ
- พระพุทธเจ้า ประทับสวนมะม่วงปาวาริก เมือง นาลันทา เกวัฏฏะคฤหบดี ทูลขอให้สั่งภิกษุแสดง อิทธิปาฏิหาริย์ ให้ชาวเมืองเลื่อมใส (ขอถึง 3 ครั้ง) ทรงปฏิเสธ
- ทรงแสดง ปาฏิหาริย์ 3:
- อิทธิปาฏิหาริย์ (ฤทธิ์) — ทรงรังเกียจ เพราะคนไม่ศรัทธาอาจหาว่าเป็นแค่วิชาคันธารี
- อาเทสนาปาฏิหาริย์ (ทายใจ) — ทรงรังเกียจ เพราะอาจถูกหาว่าเป็นวิชามณิกา
- อนุสาสนีปาฏิหาริย์ (คำสอน) — ทรงยกย่อง เป็นปาฏิหาริย์ที่แท้ (สอนให้ฝึกจิต ละชั่ว เจริญฌาน-ญาณ)
- เรื่องมหาพรหมตอบไม่ได้: ภิกษุรูปหนึ่งสงสัยว่า “มหาภูตรูป 4 (ดิน-น้ำ-ไฟ-ลม) ดับไม่เหลือที่ไหน” ไล่ถามขึ้นไปจนถึง มหาพรหม ซึ่งโอ้อวดว่าตนเป็นผู้สร้าง แต่กระซิบยอมรับว่า ตนก็ไม่รู้ แล้วให้กลับไปทูลถามพระพุทธเจ้า
- ทรงเฉลย (อุปมานกดูฝั่ง): คำถามตั้งผิด ที่ถูกคือ “ดิน-น้ำ-ไฟ-ลม และนามรูป ตั้งอยู่ไม่ได้/ดับที่ไหน” คำตอบ: “เพราะวิญญาณดับ นามรูปจึงดับไม่เหลือ” (วิญญาณอนิทัสสนะ — ธรรมชาติรู้แจ้งที่แสดงไม่ได้)
หน้าที่ถูกแตะจากแหล่งนี้
เกวัฏฏสูตร · เกวัฏฏะ · นาลันทา · ปาฏิหาริย์ 3 · มหาพรหม