แหล่ง: มหาตัณหาสังขยสูตร (มัชฌิมนิกาย มูลปัณณาสก์ สูตรที่ ๓๘)
- ที่มา:
raw/tipitaka/thaimm/vol-19.md ข้อ ๔๔๐–๔๕๕+
- ฉบับ: มมร เล่ม 19 | ตำแหน่ง: มหายมกวรรค สูตรที่ 8
ใจความสำคัญ
- ปรารภพระสาติ เกวัฏฏบุตร ถือทิฏฐิว่า “วิญญาณดวงเดิมท่องเที่ยวไป ไม่ใช่อื่น” → พระพุทธเจ้าตรัสว่าเป็นโมฆบุรุษกล่าวตู่
- หลัก: วิญญาณเกิดเพราะปัจจัย เรียกชื่อตามปัจจัย (จักขุ+รูป→จักขุวิญญาณ ฯลฯ); อุปมาไฟเรียกชื่อตามเชื้อ
- อุปมาทุ่น/แพ: แม้สัมมาทิฏฐิก็ไม่ควรยึด ธรรมมีไว้สลัดออก
- อาหาร 4 (คำข้าว/ผัสสะ/มโนสัญเจตนา/วิญญาณ) ← ตัณหา ← … ← อวิชชา → ปฏิจจสมุปบาท 12 ทั้งสายเกิดและสายดับ
- ผู้เห็นตามจริงไม่วิ่งหาอดีต/อนาคต ธรรมเห็นเอง-ไม่จำกัดกาล
- การก้าวลงสู่ครรภ์ = พร้อม 3 ปัจจัย (พ่อแม่ร่วม + แม่มีระดู + คันธัพพะปรากฏ); วงจรชีวิตปุถุชน (เสพกามคุณ 5 → เพลินเวทนา → อุปาทาน → ทุกข์) เทียบกับผู้ฝึกใต้ตถาคต (ศีล-อินทรียสังวร-ฌาน-เห็นเวทนาไม่เพลิน → ทุกข์ดับ)
จุดเด่น
- แก้มิจฉาทิฏฐิว่าวิญญาณเป็นอัตตาเที่ยง ชัดที่สุด
- รวมอาหาร 4 + ปฏิจจสมุปบาท + คันธัพพะ/การเกิด + ไตรสิกขา ในสูตรเดียว
โยงไปหน้า