จักกวัตติสูตร (ปาฏิกวรรค สูตรที่ ๓)

ว่าด้วยความสัมพันธ์ระหว่าง เศรษฐกิจ-ศีลธรรม-อายุขัย และพระพุทธเจ้าองค์ต่อไป พระพุทธเจ้า แสดงที่เมืองมาตุลา มคธ

แนวคำสอน

อัตตทีปะ: “จงมีตนเป็นเกาะ มีธรรมเป็นที่พึ่ง” = เจริญ สติปัฏฐาน 4 (แดนของตน) → เจริญในอายุ วรรณะ สุขะ โภคะ พละ
จักกวัตติวัตร: หน้าที่กษัตริย์ — ปกครองโดยธรรม และ สงเคราะห์ทรัพย์แก่ผู้ยากไร้ (ป้องกันโจรกรรมที่ต้นเหตุ ไม่ใช่ปราบด้วยอาชญา)
วงจรเสื่อม: ไม่ให้ทรัพย์คนจน → ขัดสน → ลักทรัพย์ → ฆ่า โกหก ฯลฯ → ศีลธรรม+อายุลดจาก 80,000 → 10 ปี (มิคสัญญี)
วงจรเจริญ: คนกลับมาเว้นชั่ว → อายุ-ศีลธรรมเพิ่มกลับขึ้นถึง 80,000 ปี เกิดจักรพรรดิสังขะ + พระพุทธเจ้าเมตไตรย์

ความเสื่อม/เจริญของสังคมผูกกับศีลธรรม และศีลธรรมผูกกับความเป็นธรรมทางเศรษฐกิจ — แก้ที่เหตุด้วยการสงเคราะห์ ไม่ใช่ลงโทษปลายเหตุ

มมร เล่ม 15 (ทีฆนิกาย ปาฏิกวรรค) ข้อ 33–49 | ที.ปา. ๑๑