มหาปทานสูตร (มหาวรรค สูตรที่ ๑)
สูตรใหญ่ว่าด้วย อดีตพระพุทธเจ้า 7 พระองค์ และพุทธประวัติ พระวิปัสสี พระพุทธเจ้า ทรงแสดงที่เชตวัน สาวัตถี ปรารภการสนทนาเรื่องบุพเพนิวาส
เนื้อหา
- อดีตพุทธเจ้า 7: ลำดับกัป (วิปัสสี 91 กัป, สิขี+เวสสภู 31 กัป, กกุสันธะ-โกนาคมนะ-กัสสปะ-โคตมะ ในภัททกัปนี้) พร้อมชาติ/โคตร/อายุ/ไม้โพธิ์/อัครสาวก/พุทธอุปัฏฐาก/พระชนก-ชนนี/เมือง
- ธรรมดาของพระโพธิสัตว์: เหตุการณ์อัศจรรย์เมื่อพระวิปัสสีโพธิสัตว์จุติ-ประสูติ และ มหาปุริสลักษณะ 32
- เทวทูต 4: ทรงเห็นคนแก่ คนเจ็บ คนตาย และบรรพชิต → สลดใจ ออกผนวช
- การตรัสรู้: พิจารณา ปฏิจจสมุปบาท (ในสูตรนี้สาวย้อนถึง “วิญญาณ↔นามรูป” ที่หมุนเวียนกันเอง) แล้วรู้แจ้งทั้งสายเกิดและสายดับ
- ทรงประกาศธรรม ตั้งคณะสงฆ์ (เหมือนที่พระโคตมพุทธเจ้าทรงทำ)
นัยสำคัญ
แสดงว่า “ความเป็นพุทธะ” มีแบบแผน (ธรรมดา) ซ้ำในอดีตพุทธเจ้าทุกพระองค์ และแก่นตรัสรู้คือ ปฏิจจสมุปบาท
ที่อ้างอิง
มมร เล่ม 13 (ทีฆนิกาย มหาวรรค) หน้า 1–? ข้อ 1– | ที.ม. ๑๐
แหล่งสรุป: แหล่ง-มหาปทานสูตร