เตวิชชสูตร

เตวิชชสูตร (สูตรที่ ๑๓ — สูตรสุดท้ายของสีลขันธวรรค)

ว่าด้วย ทางไปอยู่ร่วมกับพรหม (พระพุทธเจ้า แสดงแก่ วาเสฏฐะ-ภารัทวาชะ ที่ มนสากตะ โกศล)

ปุจฉา

สองมาณพเถียงกันว่าทางสู่ “พรหมสหัพยตา” ที่อาจารย์ตนสอน อันไหนถูก

วินิจฉัย

• พราหมณ์ไตรเพทสอนทางไปหา พรหมที่ตนไม่เคยเห็น/ไม่รู้จัก → เลื่อนลอย (อุปมาคนตาบอดจูงแถว / รักหญิงไม่เคยเห็น / บันไดขึ้นปราสาทที่ไม่รู้ที่ตั้ง)
• พราหมณ์ผู้ยังมีกาม พยาบาท เครื่องเกาะ ฯลฯ มีคุณตรงข้ามกับพรหม (พรหมไม่มีสิ่งเหล่านี้) จึงเข้าถึงพรหมไม่ได้
• ตถาคต รู้จักพรหม-พรหมโลก-ทางถึงจริง (อุปมาคนพื้นเมืองย่อมรู้ทางในหมู่บ้านตน)

ทางที่แท้ = พรหมวิหาร 4

หลังฝึกศีล (อ้าง สามัญญผลสูตร) ละ นิวรณ์ 5 แล้วเจริญ เมตตา กรุณา มุทิตา อุเบกขา แผ่ไม่มีประมาณทุกทิศ → ภิกษุผู้ไม่มีเครื่องเกาะ ไม่มีเวร ไม่เบียดเบียน “เสมอด้วยคุณของพรหม” เมื่อตายย่อมเข้าถึงความอยู่ร่วมกับพรหม

บทสรุป

วาเสฏฐะและภารัทวาชะประกาศตนเป็นอุบาสก

ที่อ้างอิง

มมร เล่ม 12 หน้า 259–274 ข้อ 365–385 | ที.สี. ๙

แหล่งสรุป: แหล่ง-เตวิชชสูตร