อังคุลิมาลสูตร (Aṅgulimāla Sutta)
พระพุทธเจ้าเสด็จไปโปรด**องคุลิมาล** มหาโจรในแคว้นโกศล ผู้ฆ่าคนเอานิ้วร้อยเป็นพวงมาลัย (สาวัตถี)
- ทรงเสด็จเข้าทางที่โจรซุ่ม (ทั้งที่ชาวบ้านเตือน) → องคุลิมาลวิ่งไล่เท่าไรก็ตามไม่ทัน (ทรงบันดาลอิทธาภิสังขาร) จึงร้องให้ “หยุด”
- บทสนทนาอมตะ: “เราหยุดแล้ว ท่านสิยังไม่หยุด” — หยุด = วางอาชญา (เลิกเบียดเบียน) ในสรรพสัตว์ ส่วนองคุลิมาลยังไม่สำรวม จึงชื่อว่ายังไม่หยุด → องคุลิมาลทิ้งดาบ ขอบวช ทรงประทานเอหิภิกขุ
- พระเจ้าปเสนทิยกทัพมาปราบ แต่พบองคุลิมาลบวชเป็นภิกษุมีศีลแล้ว จึงเลื่อมใส (“ทรงทรมานคนที่ใครๆ ทรมานไม่ได้ โดยไม่ใช้อาชญา-ศาสตรา”)
- องคุลิมาลปริตร / สัจจกิริยา: เจอหญิงคลอดยาก ทรงให้กล่าวคำสัตย์ “ตั้งแต่เกิดในอริยชาติ (บวช) ข้าพเจ้าไม่เคยจงใจฆ่าสัตว์ ด้วยสัจจะนี้ขอความสวัสดีจงมีแก่ท่านและครรภ์” → หญิงคลอดปลอดภัย
- องคุลิมาลบรรลุอรหัต; แต่ถูกชาวบ้านขว้างก้อนหินศีรษะแตก บาตรแตก → ทรงให้อดทน “นี่คือเสวยวิบากกรรมในปัจจุบัน (ทิฏฐธรรมเวทนียกรรม) แทนที่จะตกนรกนาน”
- ชื่อเดิม อหิงสกะ บิดาคัคคะ มารดามันตานี; อุทาน “ผู้ปิดบาปด้วยกุศล ย่อมสว่างดุจจันทร์พ้นเมฆ”
- โยงกรรม-วิบาก: แม้พระอรหันต์ก็ยังเสวยวิบากกรรมเก่าทางกาย