ชีวกสูตร

ชีวกสูตร (มัชฌิมนิกาย มัชฌิมปัณณาสก์ สูตรที่ ๕๕ — การฉันเนื้อที่บริสุทธิ์)

ที่อัมพวันของหมอชีวกโกมารภัจ เมืองราชคฤห์ — ชีวกทูลถามว่าจริงหรือที่ “คนฆ่าสัตว์เจาะจงถวายพระพุทธเจ้า และทรงทราบก็ยังเสวย”

เนื้อที่ฉันได้/ไม่ได้ — ติโกฏิปริสุทธิ (บริสุทธิ์ 3 ส่วน)

• ไม่ควรฉัน = เนื้อที่ เห็น / ได้ยิน / รังเกียจ ว่าเขาฆ่าเจาะจงเพื่อตน
• ควรฉัน = เนื้อที่ ไม่ได้เห็น / ไม่ได้ยิน / ไม่รังเกียจ ว่าฆ่าเจาะจงเพื่อตน

หลักนี้คือ “เนื้อบริสุทธิ์โดยส่วน 3” — ภิกษุรับบิณฑบาตตามมีตามได้ ไม่ได้สั่งให้ฆ่า

ภิกษุฉันด้วยใจไม่มีโทษ

ภิกษุผู้แผ่เมตตา (และกรุณา-มุทิตา-อุเบกขา) ไปทั่ว เมื่อรับบิณฑบาตประณีต ไม่ติด ไม่สยบ ไม่หมกมุ่น เห็นโทษ มีปัญญาถอนตน → ฉัน “อาหารอันไม่มีโทษ” ไม่เบียดเบียนตน-ผู้อื่น
พระพุทธเจ้าทรงเป็นพยานว่า “พรหมอยู่ด้วยเมตตา” เพราะทรงละราคะ-โทสะ-โมหะหมดแล้ว

ผู้ฆ่าเจาะจงถวาย → บาป 5 สถาน

ผู้สั่งฆ่าสัตว์เจาะจงถวายพระพุทธเจ้า/สาวก ได้บาปมาก 5 ประการ:

1. สั่งว่า “จงไปนำสัตว์นั้นมา”
2. สัตว์ถูกผูกคอลากมา เป็นทุกข์
3. สั่งว่า “จงฆ่าสัตว์นี้”
4. สัตว์ถูกฆ่า เป็นทุกข์
5. ทำให้พระพุทธเจ้า/สาวกฉันของอกัปปิยะ (ไม่ควร) โดยไม่รู้

ความสำคัญ

• เป็นหลักฐานสำคัญเรื่อง พุทธานุญาตการฉันเนื้อ (ไม่ได้ห้ามเด็ดขาด แต่ต้องเป็นเนื้อบริสุทธิ์ 3 ส่วน และไม่ฆ่า/สั่งฆ่าเอง) — ต่างจากข้อเสนอของเทวทัตที่ขอให้ห้ามเนื้อปลาเด็ดขาด
• ชี้ว่าการกินไม่ใช่บาป — เจตนาฆ่าต่างหากที่เป็นบาป
• ชีวกถึงพระรัตนตรัยเป็นสรณะ

ที่อ้างอิง

มมร เล่ม 20 (มัชฌิมนิกาย มัชฌิมปัณณาสก์ คหปติวรรค) ข้อ ๕๖–๖๑ | ม.ม. ๑๓

แหล่งสรุป: แหล่ง-ชีวกสูตร