ความเพียร

ความเพียรพยายาม ความบากบั่น ไม่ย่อท้อ — เป็นองค์ธรรมสำคัญในทุกหมวดของโพธิปักขิยธรรม

อินทรีย์-พละ: วิริยินทรีย์เป็น 1 ใน indriya-5 (อินทรีย์ 5) และวิริยพละเป็น 1 ในพละ 5 — เมื่อแก่กล้าขึ้น ควบคุมธรรมอื่นได้ดียิ่งขึ้น
สัมมัปปธาน 4: ความเพียรชอบ 4 ประการ ได้แก่ เพียรระวัง เพียรละ เพียรเจริญ เพียรรักษา อกุศล-กุศล
โพชฌงค์: วิริยสัมโพชฌงค์เป็น 1 ใน bojjhanga-7 (โพชฌงค์ 7) — ความเพียรที่สมดุล (ไม่หย่อนไม่ตึงเกิน) เกื้อกูลการตรัสรู้
องค์มรรค: สัมมาวายามะ (ความเพียรชอบ) เป็น 1 ใน ariya-magga-8 (อริยมรรคมีองค์ 8)
คู่กับสมาธิ: ความเพียรต้องสมดุลกับสมาธิ — เพียรมากเกินทำให้ฟุ้งซ่าน สงบมากเกินทำให้ง่วงเหงา (samadhi (สมาธิ))

ห้องสมุดพระไตรปิฎก