มหาวัจฉโคตตสูตร (Mahāvacchagotta Sutta)
ปริพาชกวัจฉโคตรเข้าเฝ้าพระพุทธเจ้าที่เวฬุวัน เมืองราชคฤห์ ขอให้ทรงแสดงกุศล-อกุศลโดยย่อ — สูตรจบเรื่องวัจฉโคตรด้วยการบวชและบรรลุอรหัตผล
- อกุศลมูล 3 / กุศลมูล 3: โลภะ-โทสะ-โมหะ = อกุศล, อโลภะ-อโทสะ-อโมหะ = กุศล
- กรรมบถ 10: อกุศล 10 (ปาณาติบาต อทินนาทาน กาเมสุมิจฉาจาร มุสาวาท ปิสุณาวาจา ผรุสวาจา สัมผัปปลาปะ อภิชฌา พยาบาท มิจฉาทิฏฐิ) และเจตนางดเว้น = กุศล 10
- บริษัท 4 บรรลุธรรมจำนวนมาก: ภิกษุ-ภิกษุณีสิ้นอาสวะ, อุบาสก-อุบาสิกาทั้งสพรหมจารี (อนาคามี/โอปปาติกะ) และผู้บริโภคกาม (โสดาบัน-สกทาคามี ผู้ข้ามวิจิกิจฉา) “มิใช่ร้อยเดียว…แต่มากทีเดียว” — พรหมจรรย์บริบูรณ์เพราะบริษัททั้ง 7 ฝ่ายบำเพ็ญครบ
- วัจฉะขอบวช; ทรงให้อยู่ปริวาส 4 เดือน (ธรรมเนียมอดีตเดียรถีย์) วัจฉะสมัครอยู่ถึง 4 ปี
- หลังบวชครึ่งเดือนบรรลุผลเบื้องต่ำ (เสขะ) แล้วทรงสอนให้เจริญ**samatha-vipassana (สมถะและวิปัสสนา)ยิ่งขึ้นเพื่อแทงตลอดอภิญญา 6 → ท่านวัจฉโคตรสำเร็จอรหันต์** เป็น “เตวิชชะ มีฤทธิ์”
- ความสำคัญ: แสดงว่าอดีตปริพาชกผู้ถามปัญหามายาวนานก็บรรลุธรรมสูงสุดได้