สฬายตนสังยุต — ฉันนวรรค (วรรคที่ 4, ทุติยปัณณาสก์)
วรรคที่ 4 ของสฬายตนสังยุต — 10 สูตร มีสูตรสำคัญหลายสูตร
- ปโลกสูตร — “โลก” เพราะ มีความแตกสลาย (ปโลกธรรม) เป็นธรรมดา (อายตนะแตกสลาย)
- สุญญสูตร (สุญญโลกสูตร) — พระอานนท์ถาม “โลกว่างเปล่า” คืออะไร → ตรัสว่า เพราะว่างจากตนและจากของๆ ตน (สุญญะ) จึงเรียกว่าโลกว่างเปล่า: จักษุ รูป วิญญาณ ผัสสะ เวทนา ล้วนว่างจากตน-ของตน (พุทธพจน์สำคัญเรื่องสุญญตา)
- สังขิตตสูตร — หลักธรรมโดยย่อ (ละฉันทราคะในอายตนะ)
- ฉันนสูตร — พระฉันนะอาพาธหนัก ปรารถนาจะ “นำศัสตรามา (ฆ่าตัว)”; พระสารีบุตร-พระมหาจุนทะไปเยี่ยมแสดงธรรม (เห็นอายตนะเป็นอนัตตา) — ท่านนำศัสตรามาแล้วปรินิพพาน พระพุทธเจ้าตรัสว่าไม่มีโทษ (อนุปวัชชะ)
- ปุณณสูตร — พระปุณณะจะไปอยู่สุนาปรันตชนบท (ผู้คนดุร้าย); ทรงทดสอบความอดทน ท่านตอบหนักแน่นทุกขั้น (แม้เขาฆ่าก็ไม่ขุ่น) → ทรงอนุญาต
- พาหิยสูตร — พระพาหิยะขอธรรมโดยย่อ: เห็นอายตนะเป็นอนัตตา
- เอชสูตร 1–2 — “ความหวั่นไหว (เอชา = ตัณหา)” เป็นโรค เป็นหัวฝี; ผู้สำคัญว่า “เรามี/เราเป็น” ในอายตนะ ยังหวั่นไหว
- ทวยสูตร 1–2 — ธรรมเป็นคู่ (ทวยะ): อาศัยจักษุ+รูป เกิดจักขุวิญญาณ → ผัสสะ → เวทนา (ปฏิจจสมุปบาทระดับอายตนะ)
ความสำคัญ: บรรจุสุญญสูตร (โลก/อายตนะว่างจากตน) — รากของคำสอนเรื่องอนัตตา-สุญญตา; และกรณีพระฉันนะ-พระปุณณะ เรื่องความตายกับการไม่ยึดอายตนะ