สุญญตา (suññatā) คือความว่างจากตนและสิ่งที่เนื่องด้วยตน — มองว่าธรรมทั้งหลายว่างเปล่าจากแก่นสาร “ตัวตน” ที่เที่ยงแท้
- ว่างจากอะไร: ว่างจากอัตตา (ตัวตน) ว่างจากสิ่งที่เป็นของตน — ไม่ใช่ว่าไม่มีอะไรเลย แต่ไม่มีตัวตนที่ถาวรในสิ่ง
- เชื่อมกับอนัตตา: สุญญตาคือมุมมองเชิงบวกของอนัตตา — อนัตตากล่าวว่า “ไม่ใช่ตัวตน” สุญญตากล่าวว่า “ว่างจากตัวตน”
- สุญญตาสมาธิ: ในบางพระสูตร สุญญตาเป็นแนวปฏิบัติสมาธิ — เข้าสู่ความว่างจากกาม ความว่างจากพยาบาท เป็นต้น จนถึงความว่างไม่มีเหลือ
- สุญญตาวิโมกข์: หนึ่งในวิโมกข์ 3 (vimokkha) ได้แก่ สุญญตวิโมกข์ อนิมิตตวิโมกข์ อัปปณิหิตวิโมกข์
- โยงกับปฏิจจสมุปบาท: สิ่งที่เกิดจากเหตุปัจจัยล้วนว่างจากตัวตนที่อิสระ