มหาภูตรูป 4 (Cattāro mahābhūtā) — ธาตุใหญ่ 4
องค์ประกอบพื้นฐานของรูป ทั้งปวง 4 อย่าง
- ปฐวีธาตุ — ธาตุดิน (ความแข้นแข็ง)
- อาโปธาตุ — ธาตุน้ำ (ความเอิบอาบ เกาะกุม)
- เตโชธาตุ — ธาตุไฟ (ความร้อน/ไออุ่น)
- วาโยธาตุ — ธาตุลม (ความเคลื่อนไหว ค้ำจุน)
ความสำคัญ
- “รูปทั้งปวง = มหาภูตรูป 4 + อุปาทายรูป (รูปที่อาศัยมหาภูต)” — นิยามรูปในมหาโคปาลสูตร (องค์ที่ 1: ภิกษุรู้จักรูป)
- มหาหัตถิปโทปมสูตร เจาะรูปขันธ์ลงเป็นธาตุ 4 เพื่อเห็นอนัตตา
- เตโชธาตุ (ไออุ่น) เป็นเงื่อนชีวิตในมหาเวทัลลสูตร (อายุ-ไออุ่น-วิญญาณ)
- เป็นฐานของรูปขันธ์