สรุปแหล่ง: พรหมชาลสูตร
แหล่งต้นฉบับ: vol-11 หน้า 0002 (ข้อ 1) (หน้า 1–67, ข้อ 1–90)
ที่อ้างอิง: พระสุตตันตปิฎก ทีฆนิกาย สีลขันธวรรค, พรหมชาลสูตร (สูตรที่ ๑)
- ในชุด มมร (แอป E-Tipitaka): เล่มลำดับที่ 11 = ทีฆนิกาย สีลขันธวรรค เล่มที่ ๑
- ในระบบ 45 เล่ม: ที.สี. เล่ม ๙
- พุทธพจน์ = หน้า 1–67 ส่วนหน้า 68 เป็นต้นไปเป็น อรรถกถา (สุมังคลวิลาสินี) แยกออกตามกฎ wiki
ใจความสำคัญ
- เป็น พระสูตรแรก ของพระสุตตันตปิฎก แสดงโดย พระพุทธเจ้า ระหว่างทางจากกรุงราชคฤห์ไปเมืองนาลันทา ประทับที่ พระราชอุทยานอัมพลัฏฐิกา
- ปรารภเหตุ: สุปปิยปริพาชกติพระรัตนตรัย ส่วนพรหมทัตตมาณพศิษย์กลับชม ทรงสอนภิกษุ ไม่ให้ขุ่นเคืองในคำติ ไม่ให้เพลินในคำชม ให้แก้สิ่งที่ไม่จริงตามจริง และรับสิ่งที่จริงตามจริง
- ทรงชี้ว่าคำที่ปุถุชนใช้สรรเสริญตถาคตยังเป็นเรื่องเล็กน้อย คือเพียง ศีล 3 ระดับ (จุลศีล มัชฌิมศีล มหาศีล)
- แก่นของสูตรคือ ทิฏฐิ 62: ทรงประมวลความเห็นผิดของสมณพราหมณ์ทั้งหมดเป็น 62 ประเภท (ปุพพันตกัปปิกะ 18 + อปรันตกัปปิกะ 44)
- บทสรุป: ทิฏฐิทั้งปวงเกิด “เพราะผัสสะเป็นปัจจัย” แล้วไหลตามสาย ปฏิจจสมุปบาท (ผัสสะ→เวทนา→ตัณหา→อุปาทาน→ภพ→ชาติ→ทุกข์) ผู้รู้ชัดความเกิด-ดับ-คุณ-โทษ-ทางออกของผัสสายตนะ 6 จึงพ้นเหนือทิฏฐิทั้งหมด
- อุปมา “ข่าย”: ทิฏฐิ 62 เหมือนแหตาถี่คลุมปลาในหนองน้ำ สมณพราหมณ์ติดอยู่ในข่ายนี้ทั้งหมด จึงเป็นที่มาของชื่อ พรหมชาล (ข่ายอันประเสริฐ)
- พระอานนท์ ทูลถามชื่อธรรมบรรยาย ทรงให้ชื่อได้หลายอย่าง: อรรถชาละ ธรรมชาละ พรหมชาละ ทิฏฐิชาละ พิชัยสงครามอันยอดเยี่ยม
หน้าที่ถูกแตะจากแหล่งนี้
brahmajala-sutta-page (พรหมชาลสูตร) · ditthi-62 (ทิฏฐิ 62) · sila-3 (ศีล 3) · buddha (พระพุทธเจ้า) · ananda (พระอานนท์) · ambalatthika (อัมพลัฏฐิกา)