แหล่ง: จูฬสาโรปมสูตร (มัชฌิมนิกาย มูลปัณณาสก์ สูตรที่ ๓๐)
- ที่มา:
raw/tipitaka/thaimm/vol-18.md ข้อ ๓๕๓–๓๖๐
- ฉบับ: มหามกุฏราชวิทยาลัย (มมร) เล่ม 18
- ตำแหน่ง: มัชฌิมนิกาย มูลปัณณาสก์ โอปัมมวรรค สูตรที่ 10 (สูตรสุดท้ายของวรรค)
ใจความสำคัญ
- ปิงคลโกจฉะพราหมณ์ไปเฝ้าที่เชตวัน สาวัตถี ถามว่าครูเจ้าลัทธิ 6 (ปูรณกัสสป, มักขลิโคสาล, อชิตเกสกัมพล, ปกุธกัจจายนะ, สัญชัยเวลัฏฐบุตร, นิครนถ์นาฏบุตร) รู้ยิ่งตามปฏิญญาทุกคนหรือไม่
- พระพุทธเจ้า ไม่ตอบ ตรัสว่า “อย่าเลย จงงดไว้” แล้วทรงเปลี่ยนไปแสดงธรรม
- อุปมาแก่นไม้ 5 ชั้น: กิ่งใบ-สะเก็ด-เปลือก-กระพี้-แก่น = ลาภ-ศีล-สมาธิ-ญาณทัสสนะ-เจโตวิมุตติไม่กำเริบ
- บุคคล 5 จำพวก ติดอยู่ที่แต่ละชั้น (พวก 1-4 ยกตนข่มผู้อื่น) เฉพาะพวกที่ 5 ผ่านครบ → ฌาน 4 + อรูปฌาน 4 + นิโรธสมาบัติ → สิ้นอาสวะ
- ปิงคลโกจฉะถึงพระรัตนตรัยเป็นสรณะตลอดชีวิต
จุดเด่น
- คำตอบทางอ้อม: ไม่วิจารณ์ครูอื่น แต่ตั้งเกณฑ์ว่า “อะไรคือแก่น” — ใครยังไม่ถึงเจโตวิมุตติ ก็ยังไม่ถึงแก่น
- ระบุลำดับขั้นบรรลุละเอียดกว่ามหาสาโรปมสูตร: ผ่าน ฌาน 4 → อรูป 4 → นิโรธ → อาสวักขย ตามลำดับ
- คู่แฝดกับมหาสาโรปมสูตร (ปรารภเทวทัต)
โยงไปหน้า