แหล่ง: จูฬสาโรปมสูตร (มัชฌิมนิกาย มูลปัณณาสก์ สูตรที่ ๓๐)

  • ที่มา: raw/tipitaka/thaimm/vol-18.md ข้อ ๓๕๓–๓๖๐
  • ฉบับ: มหามกุฏราชวิทยาลัย (มมร) เล่ม 18
  • ตำแหน่ง: มัชฌิมนิกาย มูลปัณณาสก์ โอปัมมวรรค สูตรที่ 10 (สูตรสุดท้ายของวรรค)

ใจความสำคัญ

  1. ปิงคลโกจฉะพราหมณ์ไปเฝ้าที่เชตวัน สาวัตถี ถามว่าครูเจ้าลัทธิ 6 (ปูรณกัสสป, มักขลิโคสาล, อชิตเกสกัมพล, ปกุธกัจจายนะ, สัญชัยเวลัฏฐบุตร, นิครนถ์นาฏบุตร) รู้ยิ่งตามปฏิญญาทุกคนหรือไม่
  2. พระพุทธเจ้า ไม่ตอบ ตรัสว่า “อย่าเลย จงงดไว้” แล้วทรงเปลี่ยนไปแสดงธรรม
  3. อุปมาแก่นไม้ 5 ชั้น: กิ่งใบ-สะเก็ด-เปลือก-กระพี้-แก่น = ลาภ-ศีล-สมาธิ-ญาณทัสสนะ-เจโตวิมุตติไม่กำเริบ
  4. บุคคล 5 จำพวก ติดอยู่ที่แต่ละชั้น (พวก 1-4 ยกตนข่มผู้อื่น) เฉพาะพวกที่ 5 ผ่านครบ → ฌาน 4 + อรูปฌาน 4 + นิโรธสมาบัติ → สิ้นอาสวะ
  5. ปิงคลโกจฉะถึงพระรัตนตรัยเป็นสรณะตลอดชีวิต

จุดเด่น

  • คำตอบทางอ้อม: ไม่วิจารณ์ครูอื่น แต่ตั้งเกณฑ์ว่า “อะไรคือแก่น” — ใครยังไม่ถึงเจโตวิมุตติ ก็ยังไม่ถึงแก่น
  • ระบุลำดับขั้นบรรลุละเอียดกว่ามหาสาโรปมสูตร: ผ่าน ฌาน 4 → อรูป 4 → นิโรธ → อาสวักขย ตามลำดับ
  • คู่แฝดกับมหาสาโรปมสูตร (ปรารภเทวทัต)

โยงไปหน้า