สรุปแหล่ง: โสณทัณฑสูตร

แหล่งต้นฉบับ: vol-12 หน้า 0002 (ข้อ 180) (หน้า 1–17, ข้อ 178–198)
ที่อ้างอิง: พระสุตตันตปิฎก ทีฆนิกาย สีลขันธวรรค, โสณทัณฑสูตร (สูตรที่ ๔) | ที.สี. ๙

• พุทธพจน์ = หน้า 1–17 ส่วนหน้า 18+ เป็น อรรถกถา

ใจความสำคัญ

• พระพุทธเจ้า ประทับที่สระโบกขรณีคัคครา เมือง จัมปา แคว้นอังคะ พราหมณ์ โสณทัณฑะ (ครองจัมปาที่ พระเจ้าพิมพิสาร พระราชทาน) มาเฝ้า
• คำถามหลัก: อะไรทำให้เป็น “พราหมณ์แท้” โสณทัณฑะตั้งไว้ 5 อย่าง (ชาติ, มนต์, รูป, ศีล, ปัญญา) แต่เมื่อถูกซักก็ตัดออกได้จนเหลือ 2 คือ ศีล กับ ปัญญา
• หลักธรรมเด่น: ศีลกับปัญญาชำระกันและกัน แยกจากกันไม่ได้ (“ปัญญาอันศีลชำระให้บริสุทธิ์ ศีลอันปัญญาชำระให้บริสุทธิ์… เหมือนล้างมือด้วยมือ”) ตัดเหลือข้อเดียวไม่ได้
• ทรงขยายว่า “ศีล” และ “ปัญญา” คืออะไร โดยอ้างลำดับฝึก (ศีล → ฌาน → วิชชา/ญาณ) แบบเดียวกับ สามัญญผลสูตร (ตัวบทระบุ “พึงดูพิสดารในสามัญญผลสูตร”)
• โสณทัณฑะเลื่อมใส ประกาศตนเป็นอุบาสก นิมนต์ฉัน และทูลขอให้ทรงเข้าพระทัยกิริยาเคารพแบบเลี่ยง (เพราะเกรงเสียยศในที่ชุมนุม)

หน้าที่ถูกแตะจากแหล่งนี้

โสณทัณฑสูตร · โสณทัณฑะ · จัมปา · ศีลและปัญญา · พิมพิสาร · สามัญญผลสูตร