ฌานสังยุต

สังยุตสั้นว่าด้วย ฌาน 4 (SN 53) — ย่อมาก (อรรถกถาว่าทำเปยยาลเหมือนมัคคสังยุต)

• ฌาน 4 = ปฐมฌาน (วิตก-วิจาร-ปีติ-สุข สงัดจากกาม) · ทุติยฌาน (ปีติ-สุข ไม่มีวิตกวิจาร) · ตติยฌาน (สุข มีอุเบกขา-สติ) · จตุตถฌาน (อุเบกขา-สติบริสุทธิ์ ไม่ทุกข์ไม่สุข)
• เจริญฌาน 4 “อันอาศัยวิเวก-วิราคะ-นิโรธ น้อมไปในการสละ” + เปยยาลชุดเดียวกับมัคค (คังคา/อัปปมาท/เอสนา/โอฆ)

ความสำคัญ: ฌาน 4 เป็นฐานสมาธิสำหรับวิปัสสนา; สังยุตนี้ย้ำว่าฌานที่เจริญถูกทางย่อมน้อมไปนิพพาน (โยงสมาธิสังยุต SN 34)